Stelen van artiesten

Dit gaat over een reclamecampagne die nog niet aan het daglicht is getreden. De campagne begint half oktober en heeft als doel het publiek te doordringen van de schadelijke gevolgen van gekopieerde cd's. Niet de industrie fungeert als afzender, maar een groep artiesten. Hun boodschap luidt dat de handel in zulke illegale schijfjes geld aan de markt onttrekt; geld dat nodig is om nieuwe artiesten te ontdekken en nieuwe opnamen te maken.

Of ze die boodschap overtuigend over het voetlicht zullen brengen, staat te bezien. Uit een discussie op het Nationaal Congres Entertainment, gisteren in de RAI in Amsterdam, bleek echter al dat geen der betrokkenen er wonderen van verwacht. Voor het bewerkstelligen van een andere mentaliteit onder het volk is een eenvoudige reclamecampagne nooit genoeg. ,,Vooral onder de jongeren is het nu eenmaal niet cool om met nep-gympies te lopen of met een nep-horloge, maar het is wel cool om gekopieerde cd'tjes te hebben'', zei directeur Paul Solleveld van de NVPI, de branchevereniging van de platen- en video-industrie. ,,Maar wat je misschien wel kunt bewerkstelligen, is een snellere acceptatie van de beveiligingen die in onze producten moeten worden aangebracht.''

Het is inderdaad een lastige boodschap, nu het branden van een cd letterlijk kinderwerk is geworden en de handel niet alleen meer in handen is van de vrije jongens, maar ook van scholieren en studenten. ,,Ons grote probleem is dat je geen vingers kwijtraakt van het kopiëren'', aldus Solleveld. ,,Dat ligt bij een vuurwerkcampagne veel makkelijker.''

Hardop nadenken over een mogelijk campagne-thema leverde tijdens de discussie in elk geval weinig op. Peter de Wit, directeur van het in spelletjes gespecialiseerde R&P Electronic Media, wierp een suggestie voor een slagzin op: ,,Als wij met z'n allen Marco Borsato gaan kopiëren, zal er straks geen Marco Borsato meer zijn.'' Maar prompt werd dat idee verworpen door Greet Prins, directeur van het reclamebureau Prins Walvisch. ,,Dat is veel te ver van ons bed'', zei ze. ,,Je zult het veel dichter bij de mens moeten zoeken.'' Ook zij kon echter niet zomaar een pasklaar alternatief bedenken.

In elk geval zag geen der sprekers heil in de campagne, die sinds augustus wordt gevoerd door de ELSPA, de Engelse branchevereniging van de computer- en videospelletjesindustrie. Bij de duizend invallen die vorig jaar bij illegale kopieerders zijn verricht, is volgens ELSPA-directeur Roger Bennett gebleken, dat 80 procent van hen ook anderszins crimineel actief is – in de drugshandel, de kinderporno of andere duistere zaakjes.

Onder het motto Don't play games with criminals wordt die rekensom ten volle gebruikt. Wie een illegaal cd'tje koopt, aldus de advertenties, ziet zijn geld in 80 procent van de gevallen in criminele zakken verdwijnen. Sterker nog: die ondersteunt de misdaad. Dat is de enige manier, aldus Bennett, om de consument aan het denken te zetten. Want tot dusver ziet niemand het als een probleem, bijna iedereen vindt dat die anonieme bedrijven al genoeg geld verdienen – en trouwens: originele spelletjes, videobanden en cd's zijn in de ogen van het publiek veel te duur. Waarom zou iemand 40 pond voor een computerspelletje betalen als een handelaar er maar 8 pond voor vraagt? Alleen, misschien, als die handelaar wordt afgeschilderd als een misdadiger.

In Nederland wil men zo ver niet gaan. Naast nieuwe beveiligingsmaatregelen en verscherpte vervolging moet het volk in een reclamecampagne rationeel worden benaderd. En de spullen goedkoper maken is de oplossing niet, want een piraat – die immers geen ontwikkelingskosten, auteursrechten of loonbelasting betaalt – kan het altijd nog weer goedkoper. ,,Probeer het publiek ervan te doordringen dat het kopiëren van een cd'tje net zo crimineel is als het stelen van een fiets,'' probeerde Paul Solleveld nog. Maar toen was hoongelach zijn deel.