`Afspraken zijn verboden'

Tariefafspraken tussen (para)medici zijn aan de orde van de dag. De NMa dreigt in te grijpen.

Directeur A. Kist van de Nederlandse Mededingsautoriteit (NMa), de instantie die sinds begin vorig jaar toeziet op naleving van de Mededingingswet, heeft gisteren de zorgverzekeraars gewaarschuwd dat het afgelopen moet zijn met kartelvorming in de zorgsector. Tariefafspraken, onderlinge uitwisseling van concurrentiegevoelige informatie en afscherming van de markt zijn in de zorgsector aan de orde van de dag. De NMa heeft momenteel zo'n driehonderd verzoeken in behandeling van zorgverzekeraars en behandelaars die ontheffing willen van het verbod daarop.

Kist: ,,Daar waar de wet- en regelgeving keuzerecht laat voor afnemers is het onze taak om te zorgen dat die niet door kartelafspraken teniet wordt gedaan. Wij zouden willen dat in de zorgsector het collectieve regime wordt verlaten voor bijvoorbeeld een systeem van aanbesteding.''

Wat bedoelt u met `collectief regime?'

,,Huisartsen, fysiotherapeuten, mondhygiënisten maken jaarlijks onderling afspraken over het bedrag waarvoor ze hun zorg gaan aanbieden. Vervolgens doen ze dat ook met de zorgverzekeraars. Verzekeraars laten dus toe dat de aanbieders de tarieven bepalen. Daar ligt een taak. Verzekeraars zouden bijvoorbeeld door een systeem van aanbesteding kunnen komen tot vaststelling van tarieven, zoals dat overal elders gebeurt en zoals de wet- en regelgeving dat toelaat.''

Ontheffing voor tariefafspraken sluit u uit?

,,Tariefafspraken zijn regelrecht verboden. Tot nu toe hebben wij nog geen argumenten gehoord waarom wij daarvoor een ontheffing zouden moeten verlenen. Het is ook overheidsbeleid. Gereguleerde concurrentie.''

Geldt dat ook voor afspraken over vestiging van bijvoorbeeld nieuwe huisartsen of fysiotherapeuten in een bepaald gebied?

,,Met spreiding en vestiging is het eigenlijk hetzelfde. De zorgverzekeraars laten het vaak aan de zorgaanbieders over of en hoeveel nieuwe aanbieders kunnen toetreden tot de markt. Wij vinden dat in beginsel een vorm van marktafscherming die op gespannen voet staat met de mededingingswetgeving. Tegelijk zeggen we: Er kúnnen goede redenen voor zijn. Een aanbieder moet bijvoorbeeld een minimum aantal patiënten hebben om `in vorm te blijven'; goede waarneming moet gewaarborgd zijn. Dat kan voor ons reden zijn om een ontheffing te geven. Het is niet totaal njet.''

Waarom richt u zich juist tot de verzekeraars?

,,Verzekeraars moeten zich ervan bewust zijn dat de uitwisseling van concurrentiegevoelige informatie voor de Mededingingswet verboden is. Het is niet de bedoeling dat men van elkaar weet wat de kostprijs is, wat de marge is, wat de plannen voor het komende jaar zijn. Het mag niet zo zijn dat de onzekerheid over de concurrent wordt weggenomen. Dat is nu juist de essentie van concurrentie. Ook hier is de boodschap: Er zijn nieuwe grenzen gekomen. En als wij geur krijgen van overschrijding daarvan gaan we erachteraan.''

Heeft u al actie ondernomen?

,,We hebben vorig jaar een brief naar de zorgverzekeraars gestuurd naar aanleiding van een krantenbericht dat melding maakte van gesprekken tussen de zorgverzekeraars over een gezamenlijke tariefaanpassing. We hebben toen de notulen ontvangen van de vergadering waar dat aan de orde was geweest. Daaruit bleek niet uit dat er afspraken waren gemaakt.''

    • Joke Mat