Rusland imiteert NAVO-oorlog

Rusland bombardeert Tsjetsjenië. En Moskou blijkt goed naar de NAVO en haar oorlog tegen de Serviërs te hebben gekeken.

Als er geen doden bij zouden vallen, zou je er zelfs om kunnen lachen: hoe weinig subtiel de Russen de NAVO imiteren. Vervang in gedachten Joegoslavië door Tsjetsjenië, F16's door Soechois, de tv-toren van Grozny door die van Belgrado, en ziedaar, een déjà vu.

De Russische luchtmacht houdt nu ook persbriefings naar het recept van het bondgenootschap, met satellietfoto's van het vliegveld van Grozny, voor en na een luchtaanval. De krant Vremja merkt vanmorgen op dat generaal Anatoli Koernikov,bevelhebber van de luchtstrijdkrachten met zijn aanwijsstok ,,ons op pijnlijke wijze doet denken aan [NAVO-commandant] Wesley Clark''.

Koernikov toont cockpitvideo's van voltreffers op een bibberig scherm, deelt A'4tjes uit met de aantallen bombardementsvluchten per dag en bezigt de gebruikelijke retoriek. Vandaag is het dag vijf: vanmorgen zijn er voor de vijfde opeenvolgende dag luchtaanvallen uitgevoerd op Tsjetsjenië. Ook de beelden van brandende olietanks, geperforeerde paraboolantennes, kraters in de weg, geblakerde gebouwen en ingezakte bruggen vertonen overeenkomsten met die uit Servië.

Rusland voert oorlog tegen moslimrebellen die vanuit Tsjetsjenië de hele Kaukasus aan de islamitische wetgeving, willen onderwerpen. Duizenden troepen trekken zich samen langs de grens, om te voorkomen dat zij nog dorpen in Dagestan binnenvallen of aanslagen plegen in Rusland.

Het Kremlin houdt de krijgsheren Basajev en Chattab verantwoordelijk voor het opblazen van woonflats waarbij 300 mensen zijn verpletterd. De luchtoorlog is bedoeld om de druk op de Tsjetsjenen en hun president Aslan Maschadov op te voeren. Moskou eist dat zij de gezochte veldcommandanten geen onderdak meer bieden; een onmogelijke eis omdat het gaat om losgeslagen figuren met privé-legertjes die van Maschadov niets te duchten hebben.

Ook hier vertoont de tactiek overeenkomsten met die van de NAVO. Zoals het bondgenootschap de binnenlandse onvrede tegen Miloševic probeerde aan te wakkeren, door zijn propagandamachine tot zwijgen te brengen en te spelen met de stroomvoorziening, zo heeft Moskou de gastoevoer afgeknepen en de pensioenbetalingen stopgezet. ,,De gedupeerden moeten eerst een garantie zien los te krijgen van hun regering dat dit geld niet in handen van terroristen belandt'', aldus Valentina Matvijenko, Ruslands minister van Sociale Zaken.

Maschadov reageert gelaten: ,,We overleven het wel als straks bij ons de stroom uitvalt'', zegt hij vanmorgen tegen een Moskouse krant. ,,Onze voorvaderen leefden ook zonder elektrisch licht.'' Hij wil een gesprek met Boris Jeltsin om een herhaling van 1994-1996 te voorkomen, toen er in Tsjetsjenië 70.000 doden vielen, onder wie 13.000 Russische soldaten.

Net als in 1994 dreigen de Russische bevelhebbers met een massaal grondoffensief. Maarschalk Igor Sergejev, de minister van Defensie, zei gisteren dat de plannen al klaarliggen. Maar premier Poetin benadrukte dat er hooguit elite-eenheden zullen infiltreren: ,,We gaan dit keer geen jongens onbekommerd het vuur insturen. Nee, we zullen de voordelen van de moderne techniek uitbuiten en hun infrastructuur verwoesten.''

Ook in dat opzicht, zo constateert Vremja, hebben de Russen gekeken naar de NAVO. Minimaliseer de eigen verliezen, demoraliseer de vijand, praat over een grondoorlog maar probeer die te vermijden. Zelfs de neveneffecten van deze aanpak geven een schok van herkenning: er is een uittocht van vluchtelingen op gang gekomen, en de buurrepubliek Ingoesjetië heeft de grenzen gesloten. En dus staat er een kilometerslange colonne van gestrande auto's voor een dichte grensovergang. Opmerkelijk detail bij dit alles: niemand in Rusland herinnert aan de felheid waarmee het Kremlin zich tegen de NAVO-bemoeienis met Kosovo verzette.