Gebrauchsmusik

,,Dat is een moeilijke vraag. Zelf zeg ik altijd, als ik onze muziek moet omschrijven: we spelen Schlagers uit de jaren twintig. Maar ik geef toe dat dat niet zo spannend klinkt. Dans- en filmmuziek is wellicht een betere aanduiding. Maar beter is misschien nog Gebrauchsmusik. Het zijn nummers die werden gemaakt om 's middags als achtergrondmuziek te dienen en 's avonds als dansmuziek. En het is de moeite waard die muziek weer te spelen, al was het maar vanwege de hoge ambachtelijke kwaliteit. De componisten waren vaak mensen met een klassieke achtergrond die succes hadden geboekt door een populair nummer te schrijven en daarna in de Schlager-wereld waren gebleven. Je vindt in hun werk bijvoorbeeld geraffineerde harmoniewisselingen, die het een tijdloze kwaliteit geven. Natuurlijk zat er ook rotzooi tussen, maar er is genoeg repertoire om nog jarenlang door te kunnen gaan.''

Max Raabe (36) is de in rokkostuum gestoken en van de pommade glanzende zanger van het twaalfkoppige Palast Orchester uit Berlijn, gespecialiseerd in flegmatiek vertolkte foxtrotjes, quicksteps, tangootjes en charmezang uit de Duitse roaring twenties. Het ensemble, dat herinneringen oproept aan danszalen met potpalmen en ruisende robes, werd in 1987 als grap opgericht door een groep studenten aan de muziekafdeling van de Hochschule der Künste in Berlijn en diende aanvankelijk slechts om hun studie te betalen. Maar intussen speelt het Palast Orchester nu zo'n 160 tot 180 concerten per jaar, toegejuicht in het hele Duitse taalgebied. Sinds vrijdag is het, onder leiding van Raabe, op tournee door Nederland.

,,Wij hadden thuis een platenspeler met zo'n naald die je kon draaien op 78 of 33 toeren, en één schellakplaat. Als jongetje vond ik dat fascinerend. Het was alsof je met een glas tegen de muur naar de buren luisterde en geluiden hoorde uit een andere wereld. Daardoor begon mijn interesse in de muziek die op die plaat stond. Het was aanvankelijk niet makkelijk voor ons om dat geluid te benaderen. Van veel nummers hebben we noot voor noot moeten noteren wat er op de plaat te horen was. Dat spelen we zo droog mogelijk na. Nee, niet als parodie, dat zou banaal zijn. En als het alleen maar een gimmick was, zouden we het ook nooit zo lang hebben kunnen volhouden.

,,Zelf heb ik een hoge bariton; naar gelang het bij de nummers past, kan ik daarmee laveren tussen de kop- en de borststem. Ik probeer zo zuiver en schoon mogelijk te zingen. Als er komische effecten ontstaan, dan komt dat door mijn volstrekt serieuze voordracht van teksten die soms tamelijk profaan zijn. Dat is dan niet parodistisch, maar misschien wel ironisch. Evenmin is onze muziek nostalgisch bedoeld, we doen alsof het de modernste muziek is die er bestaat.

,,We spelen nu trouwens ook nummers als Waterloo van Abba, Kiss van Prince en We are the champions van Queen, maar wel geheel in de jaren-twintig-stijl. We buigen die liedjes om tot ze bij ons passen. Ook schrijf ik zelf af en toe een nieuw nummer in deze stijl; het laatste ging over Viagra (,,man äussert die Vermutung: es fehlt in die Durchblutung...''). Maar de authenticiteit blijft voorop staan, want we nemen ons werk buitengewoon serieus. Anders zouden we er ook niet zo veel plezier in hebben.''

Max Raabe und sein Palast Orchester; tournee t/m 17/10. Inl. (030) 6375530.