TWEEDE FASE

De boosheid die Vincent Icke in zijn column (W&O, 11 september) uit, begrijp ik goed. Ik geef les op een Havo-VWO-school, in een exact vak, natuurkunde. Elk jaar weer verheugen wij ons in de bovenbouw in klassen die royaal gevuld zijn met wel 12 (of minder) leerlingen. En dat, terwijl de bovenbouw van onze school toch ruim 450 leerlingen telt.

De tweede fase speelt hierin een iets andere rol dan Icke verwoordt. Het zelfstandige leren, dat wij onze leerlingen in de tweede fase moeten helpen aanleren, is iets anders dan zelf uitvinden. Bovendien is het zo, dat ons hierdoor niet werk uit handen genomen wordt, zoals Icke en met hem vele anderen abusievelijk denken, maar dat dit juist meer werk oplevert. Behalve het overbrengen van de stof, moeten wij nu namelijk onze leerlingen ook nog leren hoe zich die stof eigen te maken. Dit alles om de weg in het vervolgonderwijs succesvoller te maken.

Dat moeten wij verwezenlijken in dezelfde tijd als voorheen. Het passen en meten met wat je doet in een lesuur wordt hierdoor een waar huzarenstukje. Het kan dan gebeuren dat, doordat er te veel behandeld moet worden in te weinig tijd, een les een enigszins chaotisch karakter krijgt. Om dit te voorkomen, zullen ervaren leraren meestal kiezen voor het uitzetten van de grote lijnen tijdens een les. Het opdoen van feitenkennis móeten de leerlingen in zelfwerkzaamheid doen. Die zelfwerkzaamheid is dus niet een facultatief toegevoegd extra stukje onderwijs, maar bittere noodzaak.

Dat dit passen en meten niet ieders werk is, moge duidelijk zijn. Niettemin besloot de vakbond van het onderwijs gevend personeel, de AOB, dat onbevoegden dit werk ook best kunnen doen en uiteraard is dit idee in volle dankbaarheid door de minister overgenomen. Het gevolg is dat leerlingen zich al snel voor een onmogelijke taak gesteld zien. Zij moeten in de onvermijdelijk ontstane chaos zelf hun weg vinden. Natuurlijk kunnen de meeste jonge mensen van 15,16 jaar dit niet. Begrijpelijk dat de meesten van hen zo veel mogelijk een pret-profiel kiezen of een richting die zich met geld verdienen bezighoudt.