Nederlands Danstheater brengt hommage aan Birgit Cullberg

`Ter nagedachtenis aan Birgit Cullberg' staat er nauwelijks opvallend in het NDT Magazine bij de wereldpremière van Among Others van Johan Inger. Het is niet zo maar dat Inger de onlangs overleden Zweedse choreografe en oprichtster van het befaamde Cullberg Ballet eer wil betonen. Inger is Zweed van geboorte, kreeg in dat land zijn dansopleiding en heeft als danser en als jonge dansmaker een grote affiniteit met de ideeën en het werk van Mats Ek, de al even befaamde en dansvernieuwende zoon van Birgit Cullberg. Het Cullberg Ballet zette ook als eerste een van Ingers choreografieën op het programma - zijn in 1994 voor de jaarlijkse workshop gemaakte Next.

In Among Others is de Mats Ek-invloed ook duidelijk aanwezig in de vaak wat onbeholpen aandoende bewegingen, in het lopen met gebogen ruggen en knieën, de machteloos maaiende armen, de plomp op de vloer neergezette voeten, de hulpeloos bengelende vrouwenbenen, de onhandige aanhankelijkheidsbetuigingen van de mannen. Tegelijkertijd heeft Ingers choreografie echter ook de grote, doorstromende, langlijnige en complexe elementen van de binnen het NDT-repertoire gebruikte eigentijdse dansvormen, evenals het raffinement en de snelheid in het moeiteloze partnerwerk waarop Jirí Kylián het patent heeft. Die combinatie werkt boeiend, omdat er geen sprake is van een slaafse navolging maar van een eigenzinnige osmose.

Among Others is geen optimistisch werk, de vier paren geven in verschillende combinaties en gradaties de onontoombare onvolkomenheden binnen relaties aan: het buitengesloten voelen, de in een mens huizende tegenstellingen die hem voor de ander onberekenbaar maken, de euforische momenten van volstrekt samengaan en direct daarop ervaren dat men toch werelden van elkaar verwijderd lijkt. Helemaal duidelijk worden de relaties tussen de acht dansers niet, noch wat de aanleidingen zijn tot de uitbarstingen van agressie, harmonie, hartstocht of afwijzing.

Het ballet is meer een serie sfeer- en gemoedstekeningen, sterk en overtuigend uitgevoerd binnen een mooi door danser Jorma Elo ontworpen toneelbeeld: twee grijze, opengewerkte, in de ruimte hangende vlakken met zijdelings daarboven een aantal in grootte afnemende rechthoekige doeken waarop hoofdzakelijk abstracte videobeelden geprojecteerd worden. De zwarte, zwaarte suggererende kostuums van Mylla Ek passen goed bij de benauwende sfeer die wordt opgeroepen.

Gezelschap: Nederlands Dans Theater 1, nieuw werk: Among Others , choreografie: Johan Inger, muziek: Pérotin/Christopher Tye/John Oswald/Annie Gosfield, decor en video: Jorma Elo, kostuums: Mylla Ek, licht: Henk Palmers. Reprises: Sarabande, Kylián/Bach; Falling Angels, Kylián/Reich; Stilleven, Lightfoot/Vivaldi e.a. Gezien: 23/9, Lucent Danstheater, Den Haag. Tournee t/m 11 november. Inf. (070) 360 99 31.