HAGELVAL IN DE ANDES VARIEERT MET DE TEMPERATUUR OP AARDE

Variaties in het aantal dagen met hagel in en rond de Argentijnse stad Mendoza blijken samen te hangen met de variaties in de gemiddelde temperatuur aan het oppervlak van de aarde. Dat concluderen onderzoekers in de Earth and Planetary Science Letters van 15 september. De onderzoekers hadden de informatie over de hagelval eenvoudigweg gehaald uit de Los Andes, een regionale krant die iedere dag in een gebied met een straal van ruim honderd kilometer rond Mendoza verschijnt.

In het Mendoza-district, dat aan de oostelijke voet van de Andes ligt, valt gewoonlijk zo'n tien tot vijftien dagen per jaar hagel. Een opvallende uitschieter was 1961, toen op 52 dagen hagel viel. Hagelval hangt samen met onweersactiviteit en die is het grootst als de temperatuur aan het aardoppervlak hoog is. Vooral dan kunnen er krachtige opwaartse luchtbewegingen optreden die tot het ontstaan van onweersbuien leiden. Luis Gimeno en zijn collega's beseften dat de temperatuurvariaties op korte termijn te grillig zijn om er een correlatie met hagelval uit te kunnen afleiden. Daarom zochten zij naar mogelijke correlaties met temperatuurvariaties op lange termijnen.

In de variaties in het aantal hageldagen per jaar – tussen 1887 en 1987 – kwamen duidelijke periodiciteiten pas tevoorschijn toen er met behulp van spectrumanalyse in de data naar werd gezocht. De onderzoekers vonden toen dat er in de variaties van het aantal hageldagen per jaar periodiciteiten van ongeveer 4, 8 en 22 jaar optreden. Deze periodiciteiten blijken ook voor te komen in het verloop van de gemiddelde temperatuur op aarde in de afgelopen eeuw. De eerste periode hangt waarschijnlijk samen met het bekende El Niño-verschijnsel en de derde mogelijk met veranderingen in oceaanstromingen buiten de tropen. De oorzaak van de tweede periode is nog niet bekend.

De onderzoekers concluderen dat de min of meer (lang)periodieke variaties in de gemiddelde temperatuur op aarde dus ook zijn terug te vinden in andere variabelen die met deze temperatuur samenhangen. Vorig jaar hadden andere onderzoekers al een verband ontdekt tussen zulke temperatuurschommelingen en de frequentie en intensiteit van zware buien in de Verenigde Staten. Het opmerkelijke is dat het gevonden verband kon worden afgeleid uit de gegevens van honderd jaargangen van een regionaal dagblad.

    • George Beekman