Een lezende dichter

Onlangs schreef Hans Keller in het Cultureel Supplement van deze krant hoe hij in Amerika op zoek was naar beelden van dichters die voorlezen. Die bleken nogal zeldzaam. De camera kon zich maar zelden bedwingen en dwaalde vaak al na enkele regels af van het lezende dichtersgezicht om poëtisch naar blaadjes in het zonlicht te staren, naar voorbij stromend water, naar een park in de ochtend of een zonsondergang boven een stad. Tot Kellers begrijpelijke ergernis mocht een dichter voor de camera maar zelden een heel gedicht lezen.

Ik weet niet of zijn documentaire Spiegelbezoek bedoeld is als een lichte wraakneming op deze door hem geconstateerde wantoestand. In ieder geval bezondigt hij er zich bij zijn bezoek aan Leo Vroman niet één keer aan, aan dat wegdwalen op zoek naar iets dat veel dichterlijker is dan een dichter die een gedicht voorleest. We zien Leo Vroman in close-up, van voren, van links, van rechts, soms zien we een stukje van zijn vrouw Tineke op de achtergrond, soms een vleugje van zanger-componist Henny Vrienten die de stem van Vroman opneemt. En we horen hoe hij voorleest. Om te beginnen de uit 9 delen bestaande reeks Spiegelbezoek, en om te eindigen weer. Aan het eind is er wat heel lichte achtergrondmuziek bij. Gemaakt door Henny Vrienten. We zien Vroman in close-up Voor wie dit leest voorlezen, Boven Bijlmermeer, Vrede, Peggy's kamer, Mrs. Kennedy en nog enkele gedichten. Soms horen we Henny Vrienten zeggen: ,,Mooi.'' Of: ,,Dit vond ik heel mooi.'' Of: ,,Mooi was dat.''

Een onopgesmukte documentaire dus, die laat zien wat er gebeurt. Wat er gebeurt is dat Henny Vrienten gedichten van Leo Vroman opneemt. Heel soms zegt Vroman iets. Hij vertelt bijvoorbeeld dat zijn gedicht Indian Summer in het Chinees was vertaald en dat hij een Chinese collega vroeg om de voor hem niet eens als zijn gedicht herkenbare tekst in het Engels te vertalen. De eerste regels van dat gedicht zijn: ,,Onder 't eten op het balkon/ en drinkend met lange teugen.'' De collega biedt Vroman de volgende weergave aan: ,,You are in front of house/ You drink lots and lots of alcohol.'' Dat is grappig.

Wat er gebeurt is ook dat Henny Vrienten een gitaar koopt en dat hij daarop zoekend speelt om muziek voor bij deze film te vinden. Aan het eind heeft hij die gevonden, want er klinkt muziek af en toe, en zoals gezegd horen we nu muziek bij de reeks Spiegelbezoek.

Dat is het. Het zou prachtig kunnen zijn van eenvoud. Maar op de een of andere manier komt het toch niet helemaal van de grond. Deze registratie is zo dienend, dat ze lijkt op aanbidding. Maar die lezende dichter, díe is heel goed gelukt.

Spiegelbezoek, zondag, Ned.3, 22.45-23.50u.