DUITSE ONDERZOEKERS NIET BANG VOOR RIJZENDE ZEESPIEGEL

De zeespiegel stijgt nog steeds, als een van de naweeën van het afsmelten van de grote landijskappen na de laatste ijstijd. Aanvankelijk steeg de zeespiegel, die zo'n 10.000 jaar geleden meer dan 100 meter lager stond dan nu, zeer snel, maar inmiddels is die stijging tot vrijwel nul gereduceerd. Volgens sommige onderzoekers zou er een nieuwe stijging te verwachten zijn als gevolg van het broeikas-effect. Door anderen wordt dat overigens betwijfeld. Ook over de gevolgen van een eventuele toekomstige zeespiegelstijging bestaat onenigheid. Volgens sommige instanties, waaronder in Nederland Rijkswaterstaat, levert de voortgaande zeespiegelstijging grote gevaren op voor de veiligheid van de kustbewoners, tenzij er grote waterstaatkundige werken zouden worden uitgevoerd.

In Duitsland denkt men daar anders over. Aardwetenschappers onder leiding van prof.dr. Streif (Hannover) hebben ongeveer 23.000 boringen uitgevoerd in een gebied van zon 5000 km² voor de Duitse kust, tussen de monding van de Eems en die van de Onder-Weser. In de boorkernen hebben ze de ontwikkeling van de sedimentatie ter plaatse vergeleken met die van de afgelopen 8500 jaar, zoals de Deutsche Forschungsgemeinschaft op 10 augustus bekend maakte.

In die 8500 jaar is de zeespiegel zo'n 25 meter gestegen. Dat de Noordzee (of de Waddenzee) onder invloed daarvan niet veel verder landinwaarts is komen te liggen, is te danken aan de afzetting in het betrokken gebied van circa 41 miljard kubieke meter zand, klei en veen, zoals ook in West- en Noord-Nederland is gebeurd. Die enorme hoeveelheid materiaal zorgde voor een ophoging van de zeebodem met gemiddeld ongeveer een centimeter per jaar. Van die centimeter komt gemiddeld 90 procent uit zee en is 10 procent aangevoerd door rivieren.

De onderzoekers stellen vast dat de ophoging van de buitendijkse bodem gelijke tred heeft gehouden met de zeespiegelstijging. Dat noch de sedimentatie noch de zeespiegelstijging heeft overheerst gedurende een periode van enkele duizenden jaren, vinden ze verbazingwekkend. Ook al is het mechanisme achter deze situatie (nog) niet gevonden, het kan moeilijk op toeval berusten. Er moet dus sprake zijn van een soort wetmatigheid, die op zijn minst langdurige geldigheid heeft. De onderzoekers kunnen ook geen aanwijzingen vinden voor een proces dat een voortzetting van de natuurlijke, met de zeespiegelstijging gelijke tred houdende, bodemophoging zou belemmeren als in de komende eeuwen de zeespiegel nog verder zou stijgen. De verandering van het natuurlijke milieu door de bedijking heeft het sedimentatiegebied verkleind, zodat er eerder sprake zou zijn van een extra sterke bodemophoging dan van een afname in de snelheid daarvan.