Kabinet Hendrik Beekman

In Marrum, dat in het uiterste noorden van Friesland ligt, vierde onlangs het Kabinet Hendrik Beekman het tienjarig bestaan. Dat is lang voor een galerie die zich specialiseert in de surrealistische beeldende kunst, in een stroming dus die volgens velen al lang verdwenen is, zich heeft opgelost in het grote geheel van de moderne kunst.

Beekman ontkent dat niet, maar houdt staande dat er desondanks nog honderden schilders en beeldhouwers zijn die zichzelf als surrealist beschouwen. Onder hen een belangrijk percentage jongeren.

Soms zelfs treden ze nog groepsgewijs op en zijn ze in verenigingen en clubjes verenigd. Niet alleen hier maar nog meer in het ons omringende buitenland, waar men overal Marrum als een der brandpunten kent. Wat Nederland betreft heeft Beekman ruim driehonderd namen in zijn computerlijst van belijdende surrealistische beeldend kunstenaars.

Zes van hen laten op het ogenblik hun werk zien op de jubileumtentoonstelling van het Kabinet. Inderdaad, het oude, degelijke surrealisme zoals onder vele anderen Moesman, Magritte, Dali natuurlijk maar ook Emil van Moerkerken het bedreven, bestaat nog. De oude codes worden op allerlei manieren hergebruikt.

De opvattingen over het ongeremd bizarre keren terug in het werk van bijvoorbeeld Hans Spiegeler uit Leiden, het zijn helder gepenseelde voorstellingen waarin ingepakte meubelen, paspoppen en zorgvuldig geklede heren met omwoelde koppen elkaar in een lege schouwburgzaal kunnen ontmoeten. Spiegeler zegt zich vooral geïnspireerd te voelen door de pictura metafysica, een kort durende stroming die het surrealisme vooraf ging. Je kan zijn werk ook bij het magisch realisme onderbrengen waarin immers – zoals op zijn schilderijen – de fantastische verbeeldingen hoewel onwaarschijnlijk in de werkelijkheid wel mogelijk zijn.

Geheel onmogelijk en dus echt surrealistisch zijn de in harde kleuren geschilderde monstervergroeiingen die de denkwereld van René Timmerman beheersen, een voormalig striptekenaar. Hij is een bewonderaar van Max Ernst en dat is hier en daar aan zijn tomeloos bizarre organismen afleesbaar. Timmerman treedt in Marrum voor het eerst met dit soort werk naar buiten.

Opvallend is ook het werk van Johannes Garst, die behalve met schilderijen en een aan alle kanten met fantasiewezens beschilderd orgeltje ook aanwezig is met opmerkelijke kijkkasten waarin achter glas ronddolende ogen, aalbessen, vissen, medailles en veren en nog veel meer dooreen krioelen in ondanks alles geruststellende visioenen.

Verder zijn er op de expositie kleurpotloodtekeningen van Roland Beijer, keramiek van Rosemary Thöne, terwijl Hendrik Beekman zelf enkele bronzen en houten sculpturen toont. Van oorsprong was hij kok van beroep en surrealistisch schilder van geloof, hij bezocht in Amsterdam en Utrecht de surrealistische kringetjes waar onder anderen ook Moesman en Willem Wagenaar verkeerden en startte tien jaar geleden in een kraakpand in Alkmaar zijn surrealistisch kabinet, eerst voor het presenteren van zijn eigen werk, maar al snel ook dat van vrienden en collega's. Na vijf jaar kochten hij en zijn vrouw Margrietha in het afgelegen maar rustieke Marrum de leegstaande kleuterschool op die het tweede lustrum van de jubileumperiode uitmaakt.

Het Kabinet Hendrik Beekman is inmiddels uitgebreid met een beeldentuin en waterpartij (de voormalige zandbak van de school) waar nu werk van zes beeldhouwers tot de jubileumexpositie behoort.

Als kunstenaar heeft Beekman het surrealisme verlaten. Hij maakt sierlijke en aaibaar gepolijste houten groeivormen die zich in zachte rondingen in de ruimte nestelen. Rustgevende objecten dus en daarmee het tegenovergestelde van het soms beangstigende surrealisme, dat toch zijn hobby is gebleven.

Op de expositie toont hij de eerste twee beelden van een opdracht uit Drachten waar hij in het nieuwe gebouw van een gezelschap bouwadviseurs 25 beelden moet maken uit afvalhout dat van de bouw overbleef. Hij is daar nu aan bezig in een proces dat begint met het tot blokken lijmen van de plankjes en brokken waarna deze worden versneden en gepolijst in de elegantie van een beheerst zwellen en uitbotten.

Surrealisme, tot 25 oktober in het Kabinet Hendrik Beekman,

Kerkpad 10, Marrum.Donderdag t/m zondag van 13.30-18 uur en na afspraak via 0518-412753.