Ambtenaar tergt minister met kritiek

Topambtenaar Van Wijnbergen van het ministerie van Economische Zaken (EZ) is in grote moeilijkheden geraakt door omstreden uitspraken deze week over het nieuwe belastingplan.

Zijn baas, minister Jorritsma, is zeer ontstemd. Een gesprek tussen de minister en haar secretaris-generaal vanmorgen heeft niet tot een oplossing geleid.

Naar verluidt is Van Wijnbergen gevraagd zich ziek te melden, maar daartoe zou de topambtenaar niet bereid zijn. Een woordvoerder van EZ zei aan het begin van de middag, dat over de positie van Van Wijnbergen nog niets was te melden. Van Wijnbergen zelf was niet bereikbaar voor commentaar.

Bij een bijeenkomst op het belastingadviesbureau Arthur Andersen noemde van Wijnbergen het vorige week gepresenteerde belastingplan ,,een feest voor belastingadviseurs'', omdat in het nieuwe stelsel veel ruimte zou blijven bestaan voor belastingontwijkende constructies. Het ochtendblad De Telegraaf, die bij deze bijeenkomst aanwezig was, tekende de kritiek op onder meer de nieuwe vermogensrendementsheffing en het boxenstelsel op. Gisteren speelde Van Wijnbergen in een interview met deze krant bovendien met het idee om het Openbaar Ministerie te privatiseren.

Politici zijn gevoelig geworden voor uitlatingen van Van Wijnbergen. De hoogste ambtenaar van EZ heeft in het verleden vaker uitspraken gedaan, die tot politieke commotie leiden. Zo pleitte de voormalige hoogleraar in het traditionele nieuwjaarsartikel begin 1997 voor een sterke beperking van de fiscale aftrek voor pensioenen. Na het aantreden van het tweede paarse kabinet noemde van Wijnbergen de economische ramingen voor de komende regeerperiode te optimistisch. Jorritsma liet toen de Tweede Kamer weten dat haar secretaris-generaal voortaan publieke uitspraken vooraf aan haar zou voorleggen.

In hoeverre de bijeenkomst bij het belastingadviesbureau openbaar was, is onduidelijk. Volgens betrouwbare bronnen was Van Wijnbergen verteld dat het om een besloten bijeenkomst ging, waarbij geen pers aanwezig zou zijn. De journalisten van De Telegraaf zouden buiten zijn medeweten zijn uitgenodigd.

De uitspraken in deze krant zouden voor publicatie aan minister Jorritsma zijn voorgelegd. In dit interview schetste Van Wijnbergen een blauwdruk voor de liberalisering van de nutssector. Daarbij merkte hij op dat het werk van het openbaar ministerie kan worden gegund aan ,,het advocatenkantoor dat de beste kwaliteit levert.''