Raisa Gorbatsjova in Moskou begraven

Premiers, ex-premiers, een president en een ex-kanselier hebben vanmiddag in Moskou de begrafenis bijgewoond van Raisa Maksimovna Gorbatsjova, de vrouw van de laatste Sovjet-leider Michail Gorbatsjov. Zij overleed maandag, 67 jaar oud, in het Duitse Münster.

De rouwstoet, aangevoerd door de weduwnaar, zijn dochter, twee kleindochters en een zus van Raisa, bewoog zich door de poort van het Novodevitsji-klooster naar Ruslands beroemdste begraafplaats, waar ook de schrijvers Tsjechov en Gogol en de dichter Majakovski liggen. Raisa lag opgebaard in een open kist, en zag er in het dunne najaarslicht welhaast uit als een heilige.

Opvallende afwezige was president Boris Jeltsin, die de Gorbatsjovs in 1991 uit het Kremlin zette. Hij liet zich vertegenwoordigen door zijn vrouw. President Loekasjenko van Wit-Rusland, die openlijk het herstel van de Sovjet-Unie nastreeft, was wel aanwezig, evenals de Duitse ex-kanselier Helmut Kohl, de vrouw van diens opvolger Schröder, en de ex-premiers Primakov en Stepasjin.

,,We hebben samen een lange weg afgelegd'', zei Kohl over zijn samenwerking met de Gorbatsjovs. Beide leiders speelden een sleutelrol bij de val van de Berlijnse Muur en de Duitse eenwording. Kohl zei dat ook Raisa beslissende politieke invloed op de loop van de geschiedenis heeft gehad, iets wat de meeste Russen opvatten als beledigend voor de weduwnaar omdat alleen ,,een zwakke leider naar zijn vrouw luistert'', zoals een krant het formuleerde.

Bij leven werd Raisa verguisd in eigen land. Naar de heersende smaak van de egalitaire Sovjet-samenleving kleedde ze zich te elegant. Veel Russen hebben nu spijt dat ze haar destijds niet konden uitstaan. Net als de afgelopen dagen gaven zij daar ook vandaag bij de begrafenis collectief blijk van.