Aanzet tot een verlanglijstje

De Republiek der Letteren, het literatuurkatern van Vrij Nederland, is als de zak van Sinterklaas: zit daar nu in waar al tijden naar wordt uitgekeken? Het verschil tussen beide is dat op de zak steeds een jaar moet worden gewacht terwijl de Republiek der Letteren wekelijks de hoop doet opvlammen. De hoop dat er eindelijk eens een recensie verschijnt van de biografie van oud-Spanjestrijder Jef Last waar al jaren aan gewerkt schijnt te worden en waarvoor zelfs subsidie is verleend. Te vrezen valt dat deze biografie nimmer het licht zal zien. Subsidiegeld terug, dus. Daarentegen bevat de Republiek een interessante recensie van de briefwisseling van Erich Wichman, een van de spraakmakende Nederlandse fascisten van de jaren twintig, met onder anderen A. Roland Holst en H. Marsman. De samensteller van het boek `Geest, koolzuur en zijk', F.J. Haffmans, stuitte bij zijn onderzoek op een scenario van een korte film De zieke stad, geschreven door Wichman. De film werd opgenomen door de cineast en communist Joris Ivens. ,,De vriendschap met Wichman werpt een nieuw licht op de denkwereld van Joris Ivens in de periode 1924-1928. (...) Het is heel goed denkbaar dat hij het als aankomend filmer in 1927, 1928 een voorrecht vond samen te kunnen werken met de charismatische Wichman'', aldus de recensent. Een boek voor het verlanglijstje. Meer uit piëteit dan uit nieuwsgierigheid geldt dat ook voor de onlangs gepresenteerde biografie van 's lands meest vermaarde vrijdenker, humanist, anarchist, schrijver en journalist Anton Constandse waar De Groene Amsterdammer aandacht aan besteedt.

Wanneer de redactie van VN besluit tot het samenstellen van een ongeautoriseerde bundel met `Brandende kwesties' moet worden gevreesd dat deze niet op veel verlanglijstjes zal prijken. Deze week breekt redacteur M. van Weezel, gewoontegetrouw vooral aan de hand van wat anderen vinden, een lans voor een coalitie waarin ook GroenLinks vertegenwoordigd is. Blijkens zijn beschouwing spelen bijna overal GroenLinks-achtige partijen een rol in het politieke vernieuwingsproces. The Economist wordt aangehaald: ,,Ze zijn in de jaren negentig volwassen geworden.'' Als grote voorbeeld dienen de Duitse Groenen maar, heel raar, niet wordt vermeld dat juist de Duitse Groenen in een electoraal dal zitten. Ook de Tilburgse burgemeester Stekelenburg wordt aangehaald: volgens hem zal een coalitie van PvdA, CDA en GroenLinks meer `warmte' uitstralen. Maar iemand die alleen van zijn WAO moet rondkomen heeft, als het winter is, meer aan een kachel die brandt (en aan geld om de stookkosten te betalen) dan aan een coalitie die warmte uitstraalt. ,,De nieuw verworven voorspoed vraagt om een nieuwe filosofie voor het kabinet. (...) Het is de vraag of Kok, altijd wars van hemelbestormende visies, zijn ministers wat dat betreft genoeg ruimte toestaat'', valt verderop in VN te lezen. Wat let dit opinieweekblad zelf zo'n nieuwe filosofie te formuleren waarmee de lezer tot denken wordt aangezet?

Zouden de voorstanders van het idee om asielzoekers aan het werk te zetten, aan het denken worden gezet door de column van J.A.A. van Doorn in HP/De Tijd? Volgens Van Doorn getuigt het plan van een ,,onbegrijpelijk defaitisme''. Worden de meer dan een miljoen uitkeringstrekkers in de productieve leeftijd definitief afgeschreven, vraagt hij zich af. ,,Geruild, als `oude' tegen `verse' allochtonen, die minder rechten en dus minder babbels hebben en derhalve inschikkelijker zijn op de arbeidsmarkt?'' Niet alleen Van Doorn, ook Elsevier laakt het feit dat de politiek nog steeds niet in staat is de asielzoekersstroom onder controle te krijgen en ten onrechte hoopt dat nieuwe wetgeving de zaak ten goede zal keren. Maar wetgeving alleen is niet voldoende, het gaat om de uitvoering. Zoals de zak van Sinterklaas alléén niet voldoende is – het gaat om wat erin zit.