Aartsvader

Niet alleen omdat ze samen in 1934 de stakingsfilm Misère au Borinage regisseerden, worden de namen van Joris Ivens en van de donderdag op 92-jarige leeftijd in zijn woonplaats Brussel overleden Henri Storck vaak in een adem genoemd. In 1980 organiseerde en filmde Dirk Nijland onder de titel Cinémafia op het strand van Katwijk een reünie van Ivens, Storck en Jean Rouch: grote oude mannen van een documentaire opvatting die reconstructie noch enscenering schuwt. Net als Ivens groeide Storck op in een artistiek milieu. Wie in Oostende als kind opgroeit tussen Permeke, Ensor en Spillaert, wil zelf ook schilder worden. De eerste korte films van Storck waren net als die van Ivens poëtisch van aard. Achteraf blijken films als Trains de plaisir (1930) en vooral Images d'Ostende (1930) en Une idylle à la plage (1932) ook belangwekkende documenten van een verdwenen époque.

Storck was assistent van Jean Vigo en bijrolacteur in de legendarische film Zéro de conduite (1933). In Histoire du soldat inconnu (1932) is de overgang merkbaar van avant-garde-filmkunst naar politiek engagement. De Borinage-film, met de beruchte reconstructie van een mijnwerkersmars die gepresenteerd wordt als realiteit, zou van grote invloed blijken op de Britse documentaire school van John Grierson.

Toch vermeldt Storcks lange filmografie overwegend titels van niet expliciet politieke documentaires. Hij maakte twee reeksen min of meer etnografische films in eigen land, Symphonie paysanne (1942-44) en Feesten in België (1969-72), maar ook veel kunstenaarsportretten (Le monde de Paul Delvaux, 1946; Rubens, 1948; Permeke, 1985) en zelfs een speelfilm, Le banquet des fraudeurs (1951).

Zijn leven lang is de beminnelijke Storck een centrale figuur gebleven in de internationale documentaire beweging. Hij was initiatiefnemer in 1938 van het Belgische Filmarchief, van het Centre de l'Audiovisuel à Bruxelles (1978), hoogleraar voor het leven vanaf 1987 en in 1964 een van de oprichters van de Association Internationale des Documentaristes (AID). Het Amsterdamse documentairefestival IDFA had Storck uitgenodigd om in december een aan de AID gewijd programma bij te wonen. Nu wordt dat programma uitgebouwd tot een hommage aan een van de veelzijdigste aartsvaders van de Europese documentaire traditie.