FOREIGN AFFAIRS

Het is hoog tijd dat er een nieuwe financiële orde ontstaat die de plaats inneemt van het Bretton Woods-akkoord in 1944, omdat honderden miljoenen mensen die part noch deel hebben aan de financiële crises van de laatste jaren er wel het slachtoffer van worden. De belangrijkste voorwaarde waaraan het nieuwe systeem moet voldoen is dat het betere bescherming biedt tegen besmetting. Dat betekent dat het Internationaal Monetair Fonds hervormd dient te worden en dat de nationale staten hun beleid moeten aanpassen, aldus Alan Blinder, hoogleraar economie van Princeton University, in Foreign Affairs.

Het belangrijkste principe is dat je de wisselkoers niet moet vastleggen. Alle crises van de jaren negentig hadden één gemeenschappelijk element: een vaste wisselkoers die verpulverde onder de aanval van speculanten. Natuurlijk zijn er uizonderingen, bijvoorbeeld als vaste wisselkoersen de voorbereiding moeten vormen op monetaire eenheid, of als je hyperinflatie wilt beteugelen. Een andere reden waarom het vastleggen van wisselkoersen minder wenselijk wordt is dat de marktkrachten anno 1999 te sterk zijn voor de centrale banken.

Een tweede uitgangspunt voor het nieuwe systeem is dat je niet te veel geld in buitenlandse munteenheden moet lenen. Dat gebeurde nu juist wel bij de crises van de jaren negentig. En dat terwijl de betrokken landen het geld niet eens nodig hadden voor ontwikkeling, uitgezonderd Mexico en Rusland. Immers, de Aziatische landen die veel buitenlands geld leenden, hadden ook al grote binnenlandse spaartegoeden. Het punt is dat de banken hun geld aan Thailand in Thais geld hadden moeten lenen en niet in dollars. Dan zouden ze zelf het risico hebben gelopen dat ze nu hebben afgewenteld op de Thaise bevolking.

Het derde uitgangspunt moet zijn dat ongelimiteerde kapitaalmobiliteit niet het beste systeem is voor alle landen. Dat betekent niet dat die mobiliteit er niet mag zijn, maar wel gecontroleerd moet worden, want financiële openheid en controle op instroom van buitenlands geld is heel goed te combineren, getuige het voorbeeld van Chili. De auteur meent verder dat een strenge aanpak van landen die in de problemen zitten niet altijd de beste is. Het IMF heeft inmiddels zelf ook erkend dat het onjuist was om de Aziatische landen in 1997 een versoberingsbeleid voor te schrijven, omdat er immers geen sprake was van de begrotingstekorten en hoge inflatie waaraan de Latijns-Amerikaanse landen in de jaren tachtig leden.

Ook moet het nieuwe financiële systeem betere bescherming bieden aan hen die de crises niet hebben veroorzaakt. En ten slotte moeten er procedures komen om de betaling van de schulden te ordenen, net als bij het afwikkelen van het failliet van een onderneming.

Foreign Affairs verschijnt zes keer per jaar, en is verkrijgbaar in de kiosk.