`Het is nog drukker als normaal!'

Op de eerste autoloze zondag was het niet echt stil in Amsterdam. Fietsers grepen de macht en de middenstand klaagde toch.

Wie verwacht een fietser op de trambaan? De dame op leeftijd had hem bij het oversteken in ieder geval niet zien aankomen. De man met voor aan het stuur een kind. ,,Uitkijken ja'', blafte de fietser. ,,Sorry'', mompelde de voetganger. Zo lagen gisteren in Amsterdam de verhoudingen. Op de eerste autoloze zondag grepen de fietsers de macht. ,,Het is een klerezooitje'', zegt mevrouw Hessing uit de Kinkerbuurt. ,,Je moet nog meer uitkijken als normaal.''

Salsa demonstratie. Spijkerbroek hangen. Rollerskate disco. Stepwedstrijd. Free-style skaten. Life-action-painting. Er was heel wat voor nodig om stilte in de stad af te dwingen. De gemeente Amsterdam was voor een autoloze zondag, maar vreesde juridisch niet sterk genoeg te staan tegenover schadeclaims van het bedrijfsleven. Daarom nodigde ze de bevolking uit zoveel evenementen te organiseren dat de straten toch afgesloten konden worden.

VVD-raadslid Ton Hooijmaijers was tegen de autoloze zondag. ,,Dit heeft niets te maken met bewustwording. Niemand die op grond van vandaag morgen de auto laat staan.'' Achter hem rijden taxi's. In de lucht cirkelt een helikopter. Een afgeladen tram komt voorbij. ,,Ik bedoel maar'', zegt hij. ,,Op die manier krijgen de mensen alleen maar aversie tegen het openbaar vervoer.'' Begrijp hem goed. Hij heeft niets tegen een autoloze zondag, maar dan moet dat wel goed voorbereid worden. Voorlichting op scholen. Gratis openbaar vervoer. En alles natuurlijk in goed overleg met de middenstand. Want: ,,Omdat een aantal mensen een feestje wil vieren, moeten anderen daar onder lijden.''

Maar de draaideur van de V&D zuigt non-stop klanten naar binnen om ze even later vol met draagzakken weer naar buiten te spugen. En de rij voor het Vlaams Friteshuis in de zijstraat van de Kalverstraat is lang als altijd. Maar voorzitter W. van der Kolk van de Ondernemersvereniging Amsterdam City had ook wel praatjes met de winkeliers gemaakt. Allemaal hadden ze hem bezworen dat het vandaag absoluut minder was. Bovendien: ,,Een autoconsument besteedt meer dan een openbaar vervoer- of een fietsconsument.''

In een tent van Milieucentrum Amsterdam haalt Groen Links-wethouder Frank Köhler (Verkeer) zijn schouders op. ,,Als het bedrijfsleven blijft roepen dat de binnenstad op een autoloze zondag onbereikbaar is, dan blijven de klanten inderdaad vanzelf weg.''

Even verderop bij de kraam van rijwielhandel 't Mannetje is veel belangstelling voor de moderne bakfiets en de verlengde fiets met ruimte voor twee kinderstoeltjes. Maar fietsenmaker M. Leuw voorspelt het einde van het rijwiel zoals we dat nu kennen . Dit `100 jaar oude model' is volgens hem `volstrekt achterhaald'. Let op zijn woorden: over 50 jaar zit de fietser warm en droog. Achter gestroomlijnde ramen met een ruitenwissertje. Uit een stereootje op zonne-energie komt zijn favoriete muziek. Eén probleem: waar te parkeren?