Geluidswandelaar loopt in filmlandschap

Door de grote hal van het Centraal Station Rotterdam loopt een groepje mensen met koptelefoons op, begeleid door vier gidsen in gele spoorwerkersvesten. Met een gelukzalige glimlach kijken ze rond, alsof ze een andere, mooiere wereld zien. Wachtende passagiers kijken verbaasd op, achterdochtige junkies stellen nog even hun deal uit. Is het een vreemde sekte die passeert, volledig in trance? Neen, het is een groep deelnemers aan Transit, een geluidswandeling.

Bedenkster Cilia Erens verzamelt alledaagse geluiden op een band en laat deze horen aan publiek tijdens een zorgvuldig uitgestippelde wandeling. Door al wandelend de soundtrack te beluisteren, verandert voor de luisteraar de wereld in één groot toneelstuk. Doordat de geluiden alledaags zijn, lijkt het net alsof er iets mis is met de synchroniciteit. Je hoort bijvoorbeeld vogelgeluiden als je in een dienstlift staat.

Erens stippelt al meer dan tien jaar dit soort wandelroutes uit, door Amsterdam, Den Haag, Stockholm en Taipei. Dit keer loopt de route van de Rotterdamse Schouwburg naar het station. Op het met metalen platen bedekte plein voor het theater hoor je het gezang van duizenden Feyenoordfans. In een winkelcentrum is het geluid te horen van een schop die over grint schraapt. Is er een grafdelver aan het werk? Zo nu en dan dringen geluiden door van de buitenwereld. Soms is niet duidelijk wat echt is en wat niet.

Het is alsof je door een filmlandschap loopt. Je kijkt intenser, maar met meer afstand. Op sommige momenten is je aandacht niet bij het geluid, en niet bij de stad. De geest is dan even helemaal leeg, als bij een meditatie. Een prettige toestand. Ook een gevaarlijke toestand trouwens, vooral op de chaotische rotonde voor het station, want de auto's die langsrijden zijn wel degelijk echt. Gelukkig houden vier gidsen de werkelijkheid op afstand.

Aan het eind van perron 2 krijgt de geluidswandeling dramatische diepte. Een blond meisje in een korte zomerjurk staat ineengedoken draadloos te telefoneren. Het is een moeilijk gesprek, dat is te zien. Op de geluidsband klinken doodsklokken en daarna strandgeluiden, met een kinderstem die zegt: ,,Ik ga even bij mijn eigen kuil werken.'' Als de deelnemers op een ander perron zijn beland, staat het meisje nog steeds te bellen. Wie ze ook aan de lijn heeft, hij heeft vast slecht nieuws. ,,Het is uit.'' ,,Tibbe is door zijn poten gezakt.'' ,,Anton is dood.'' Het meisje ziet de zonderlinge groep naar haar staren en verschuilt zich achter een pilaar. Zonder dat ze het weet was ze even de hoofdpersoon van een korte film in het hoofd van een geluidswandelaar.

Voorstelling: Transit, een geluidswandeling. Compositie: Cilia Erens. Geluidsdramaturgie: Willem Jan Otten. Gezien 17/9 rondom Centraal Station Rotterdam. Aldaar t/m 26/9. Inl. 010-4118110.