Dansgroep viert jubileum

De Rotterdamse Dansgroep is – na eerst van 1975 tot 1988 Werkcentrum Dans te hebben geheten – het 25ste bestaansjaar ingegaan en al die tijd heeft Käthy Gosschalk de artistieke leiding gevoerd. Per 1 oktober legt zij die functie neer en blijft tot september 2000 alleen als adviseur optreden. De eerste première van dit 25ste seizoen werd daarom omlijst met feestgedruis, waaronder de presentatie van het jubileumboek Moed en Avontuur. Het is een zeer persoonlijk, door Eric Quint opgetekend, verslag van de scheidende artistiek leidster over 25 jaar wel en wee, en bevat een waardevolle repertoirelijst en alle namen van de mensen die aan het gezelschap verbonden waren.

Gosschalk wordt opgevolgd door Ton Simons, sinds 1988 de huischoreograaf van De Rotterdamse Dansgroep maar al van het begin nauw bij het gezelschap betrokken. Zijn balletten vormen vooral de laatste jaren een belangrijke, zo niet de belangrijkste pijler van het DRD-repertoire. Voor de opening van het jubileumjaar creëerde Simons een uit twee delen bestaande productie, Northern Light op The Goldberg Variations van J.S.Bach, uitgevoerd door Glenn Gould, aangevuld met Goulds eigen compositie The Idea of North.

In het eerste deel bestaat het toneelbeeld uit twee schuin in de ruimte staande wanden. De tien dansers, gekleed in nauwsluitende zwarte tricots met vleeskleurige schouder- en armpartijen presenteren zich in de eerste vijftien Bach-variaties in duetten, trio's en soli die verschillend van thematiek zijn of waarin onderdelen uit de ene variatie terugkeren in een andere. De solo van Caroline Harder blijft als het ware vast aan de decorwand gekleefd en in een door Josien Kuijpers gedanst fragment worden de armbewegingen gecombineerd met de beenbewegingen uit een andere variatie. Simons' bewegingstaal is rijk aan ongewone, grillige details maar blijft tegelijkertijd helder en ruim, ook al door de manier waarop hij zijn dansers in het speelvlak plaatst.

De onvoorspelbaarheid, waarbij zeer snelle frases plotseling tot volstrekte stilstand kunnen komen of lichaamsdelen van richting veranderen, houdt de spanning vast. De manier waarop enkelingen tegenover duo's en trio's gezet worden is boeiend, omdat ze er zowel een tegenpool als een complementerend element van kunnen vormen. In het tweede deel zijn de overige vijftien Goldberg Variaties opnieuw opgedeeld in soli, duo's en trio's maar nu aangevuld met combinaties daarvan en enkele ensemblestukken. De theatrale werking is echter volstrekt anders, omdat in dit deel het toneelbeeld een prominente plaats inneemt. Een in het centrum geplaatste en in lichtsterkte variërende roterende kolom maakt de ruimte open en cirkelvormig. In de lucht hangen de verticaal in neonbuizen geschreven woorden North, East, South en West.In die ruimte worden de in zwart glimmend geschubd materiaal geklede dansers tot objecten die als bij toeval even samenkomen in eenzelfde tijd en ruimte. Ook hier is er weer die stroom van gedetailleerde, ongewone maar steeds organische bewegingen die in hun bewust doorbroken harmonie toch een tijdloze schoonheid behouden.

Simons' choreografie vraagt om goed getrainde dansers met een sterk ontwikkeld gevoel voor lijn en timing. De DRD-dansers kunnen er goed mee uit de voeten maar toch is er iets onbevredigens in al dat kunnen. Er is een te grote spanning zichtbaar in hals, schouders en gezichten en er ontbreekt een spirituele lichtheid en speelsheid die wel in de choreografie en muziek aanwezig zijn. De enige die de materie in geest en lichaam beheerst is voor mij Gaby Allard. In haar trefzekere, lang vastgehouden poses blijf je constant een energiestroom voelen en ze weet altijd de juiste nuances en een ongeforceerde eigenheid aan te brengen in de dynamische opbouw van een bewegingsfrase. Die kwaliteiten maken dat vooral haar beide solo's aan het begin en eind van dit fraaie Northern Light zich in hersens en ziel blijven nestelen.

Gezelschap: De Rotterdamse Dansgroep met Northern Light, choreografie en toneelbeeld: Ton Simons. Gezien: 17/9, Theater aan de Schie, Schiedam. Tournee t/m/ 18/12. Inf. (010) 436 4511.