Autoloos lawaai

IN VIJFTIG STEDEN en dorpen is gisteren geprobeerd te bewijzen dat de mens het ook zonder auto kan. Het initiatief van het Landelijk Overleg Autoloze Zondag (LOAZ) is zonder noemenswaardige problemen verlopen. Over het algemeen ondergingen de dagjesmensen de autoloze zondag gemoedelijk. Het aantal bezoekers van de binnensteden was in sommige plaatsen zelfs groter dan normaal. Confrontaties tussen theïsten en atheïsten rond de `heilige koe' op wielen bleven bovendien uit. Maar dat wil niet zeggen dat het LOAZ een politiek succes kan opeisen.

Vooral in Amsterdam – waarop alle ogen waren gericht omdat in de hoofdstad het verkeersbeleid zo langzamerhand het enige resterende ideologische thema is – was aan de autoloze zondag een debat voorafgegaan dat veel weg had van een driestuiveropera. Aanvankelijk wilde het gemeentebestuur de autovrije dag eenzijdig afkondigen. Toen er schadeclaims van onder meer Artis en de middenstand dreigden, ging het in allerijl door de knieën. Het college trachtte vervolgens zijn gezicht te redden door de bevolking op te roepen `evenementen' te organiseren die het stadsbestuur zouden nopen tot het afsluiten van het halve centrum.

Aldus geschiedde. Met als gevolg dat Amsterdam gisteren de aanblik bood van een willekeurige zondag: één groot partycentrum, zij het dit keer zonder kilometerslange file tot de Bijenkorfgarage op het Damrak. Het parallel georganiseerde skeeleren door de stad, inmiddels een vrijdagse traditie die wekelijks tot chaotische taferelen leidt en gisteren niet onverwacht zijn Waterloo vond in een massale valpartij in de IJtunnel, versterkte dit audiovisuele beeld. In plaats van het gefluit van vogels waren op het hoogtepunt van de dag vooral de sirenes van ambulances te horen.

VAN DE BELOOFDE stilte was derhalve geen sprake. Rust en stilte zijn steeds schaarser aan het worden. De autoloze zondag heeft daarmee eerder het omgekeerde bereikt dan wat het LOAZ beoogde. Nederland kan zijn wekelijkse vrije dag voor de verandering weliswaar zonder auto doorkomen. Maar er moet wel wat te beleven zijn. De burger wil zich niet vervelen.

Wie het gebruik van de auto wil indammen om de historische binnensteden te beschermen, moet dan ook creatiever zijn dan de ludieke geesten van het LOAZ. De anti-automobilisten doen er beter aan zich te buigen over structurelere oplossingen. Zoals goed gelokaliseerde parkeergarages langs de binnensteden, fijnmazig openbaar vervoer in de Randstad en vergelijkbare autohuur-arrangementen alsmede gemeen overleg met de middenstand, die uiteindelijk ook belang heeft bij bereikbaarheid en mobiliteit. De folkloristische benadering van gisteren heeft haar langste tijd gehad.