Karaktermoord of compromis

Na maandenlang moeizaam vergaderen zijn de publieke omroepen er dan unaniem uit. Er komt een nieuwe zenderindeling van de drie publieke netten. Maar wat is er nu daadwerkelijk veranderd? Grootste knelpunt blijft de EO. Deze omroep gaat met een groot aantal programma's naar Nederland 1, maar houdt TV2 als thuisnet waar ook TROS, NOS en BNN uitzenden. Een gesprek met voorzitter van de Raad van Bestuur van de NOS, Gerrit Jan Wolffensperger.

Bent u blij dat u er eindelijk uit bent?

,,We hebben een lange vergadering achter de rug met de omroepvoorzitters waarin iedere aanwezige uitvoerig zijn visie op het plan heeft mogen toelichten. Maar ik moet u zeggen dat alles gebeurde in een vrij opgewekte toonzetting en dat er volledige instemming is met het plan. Ik heb de wens bespeurd er nu samen iets van te gaan maken. Dat verheugt mij.''

Er waren veel bezwaren bij Nederland 1 tegen de komst van de helft van de programma's van de EO. Heeft u daar nog iets van gemerkt?

,,Iedereen had wel weer iets dat hij liever anders had gezien. Maar het is wiskundig bijna onmogelijk iets te maken dat iedereen mooi vindt. Iedereen moest toegeven.''

KRO-programmamaker Fons de Poel sprak van een `karaktermoord op Nederland 1' nu de EO naar Nederland 1 komt. Cees Labeur van de NCRV vindt dat Nederland 1 het slachtoffer is geworden van een politiek spel. Dat klinkt toch niet erg harmonieus.

,,Ik hoop dat deze programmamakers zich spoedig in contact zullen stellen met hun omroepvoorzitters, want van die laatsten heb ik dergelijke terminologie vrijdag niet gehoord. Ik hoop dat de communicatie tussen hun en hun omroepvoorzitters spoedig weer hersteld zal zijn.''

Toch lijkt het erop of u een kruidvaatje op Nederland 1 heeft gecreëerd dat elk moment kan ontploffen.

,,Natuurlijk is het plan vrijdag slechts in contouren vastgesteld en zal de tijd moeten uitwijzen of het in de praktijk ook zal werken. Maar ik ben daar niet zo bang voor. Het gebeurt niet vaak dat de omroepen in unanimiteit besluiten er samen iets aan te gaan doen. ``

Terug naar het plan. Wat zijn we opgeschoten? De EO heeft nog steeds haar thuisnet op Nederland 2 terwijl die omroep op papier veel beter bij de NCRV en de KRO past; en de AVRO zit nog steeds op Nederland 1 terwijl die veel beter bij de NOS en de TROS zou passen. Met andere woorden, de zogeheten `weeffout' in het publieke bestel is nog steeds niet hersteld.

,,Er is nooit sprake van geweest dat de weeffout hersteld zou worden. Wat we wel hebben geprobeerd, is om de EO Nederland 1 als thuisnet toe te bedelen. Maar dat hebben we uiteindelijk niet gedaan, omdat we vreesden dat daarvoor nooit voldoende brede steun te behalen zou zijn.''

Heeft u de vrees van met name VARA directeur Vera Keur kunnen wegnemen dat Nederland 2 een pretnet wordt dat weinig toevoegt aan het commerciële aanbod?

,,Ja, die vrees hebben we kunnen wegnemen. Nederland 2 wordt beslist geen pretnet, alle genres zullen er aan bod komen. Ook informatie, ook cultuur. Beslist niet louter amusement.''

Is er wel animo bij de andere omroepen om programma's te leveren aan het brede toegankelijke net TV2?

,,We hopen dat het dringen wordt op Nederland 2.''

Maar hoe zit het dan concreet? Gaan publieksfavorieten als Spoorloos, Ook Dat Nog en Het Gevoel Van... die momenteel op Nederland 1 uitgezonden worden nu naar het brede toegankelijke Nederland 2?

,,Dat zou kunnen, maar dat hoefden we vrijdag nog niet te regelen. Dat wordt iets voor de komende maanden. Ook is het niet aan mij om over specifieke programma's uitspraken te gaan doen, dat is aan de omroepen. Ik zou wel gek zijn om mijn privé mening te geven over een proces dat nog op gang moet komen.''

Met name de VARA heeft er nooit een geheim van gemaakt kijkcijferkanonnen als Lingo en Oppassen liever op het eigen net te willen houden.

,,Nogmaals, het is niet aan mij om daar nu uitspraken over te doen. Maar we hopen wel dat de VARA meer programma's van Nederland 3 naar Nederland 2 over gaat hevelen dan het jongerenblok dat ze tot nu toe heeft toegezegd.''

Nederland 1 moet 13 procent marktaandeel halen, Nederland 2 17 procent en Nederland 3 10 procent. Is dat niet een wat forse doelstelling?

,,Inderdaad, momenteel haalt de publieke omroep geregeld minder dan dat. Als dat zo blijft, zullen de netcoördinatoren moeten gaan kijken hoe ze de programmering zo kunnen bijstellen, dat de doelstelling wel gehaald wordt.''

De Raad van Bestuur heeft op papier de bevoegdheid om maar liefst 25 procent van het programmabudget bij de omroepen weg te halen om aan te wenden voor een duidelijker profilering. Denkt u dat bedrag nodig te hebben? Of wilt u de omroepen nog enigszins het gevoel geven dat ze zelf nog wat te zeggen hebben?

,,In ons voorstel zijn we nog van tien procent uitgegaan. We weten nog niet of we wel naar 25 procent moeten. We vinden eigenlijk dat dat vanuit de omroepen moet komen.''

Krijgen de netten nog een andere naam? In eerdere versies van uw plan werd nog gesproken van Ons Net, Mijn Net, Het Net.

,,Die problematiek hebben we nog even voor ons uitgeschoven. Maar in de concessiewet van staatssecretaris Van der Ploeg wordt wel gesproken van TV1, TV2 en TV3. Maar we willen de besluitvorming voor dit moment daar nog niet onnodig mee belasten. Daar zullen op een ander tijdstip nog wel discussies over komen, denk ik.''