Tengelmann biedt met A&P hapklare brok aan

De Duitse supermarktgigant Tengelmann ziet geen brood meer in de Hermans Groep. Dit biedt op overnames azende supermarkten, Laurus voorop, kans om de A&P-winkels in te lijven.

Detailhandelsconcern Tengelmann, het Duitse moederbedrijf van de Hermans Groep (supermarkt A&P, slijter Cheers), speelde al langer met de gedachte om Nederland de rug toe te keren. Als de Hermans Groep geen marktaandeel van 10 procent haalt, houden we het voor gezien, zei de financiële topman van het Duitse concern in januari 1997.

De Duitsers hebben woord gehouden. A&P is nooit verder gekomen dan het huidige marktaandeel van 3,4 procent, goed voor 1,7 miljard omzet, en daar doet Tengelmann het niet voor. Het concern ziet sowieso geen brood meer in de exploitatie van supermarkten in Europa. De verliesgevende Duitse levensmiddelenactiviteiten zullen ondergebracht worden in een alliantie met concurrent Edeka. Voor de Nederlandse supermarkten moet een koper gevonden worden.

Terwijl het in de meeste sectoren de verkoopprijs niet ten goede komt als een bedrijf openlijk in de etalage staat – een overname wordt gewoonlijk in alle stilte voorbereid - werkt dat bij supermarkten net andersom. De expansiedrift in die sector is zo groot dat grote supermarktboeren voortdurend azen op nieuwe prooien. Daarvoor willen ze best tegen elkaar opbieden.

Laurus, het moederbedrijf van Konmar, Edah en Super de Boer, heeft vorige week nog aangekondigd dat het in eigen land graag wil uitbreiden. Met de A&P-winkels erbij zou Laurus in één klap op een marktaandeel van 25 procent komen. Mooier kan het haast niet. Laurus bevestigt dat inlijving van de Hermans Groep prima aansluit bij de groeistrategie van het concern. ,,Wij zullen zeker één van de kandidaten zijn die een gesprek zal aangaan met de Hermans Groep'', aldus de woordvoerder. Of Tengelmann Laurus al voor de bekendmaking van de `openbare verkoop' van de Hermans Groep gepolst heeft, weet hij niet. ,,Onze bestuursvoorzitter gaat natuurlijk regelmatig op de koffie bij andere supermarkteigenaars, maar ik weet niet waar en met wie hij zijn koffie precies drinkt.''

Directievoorzitter W. Pijper van de Hermans Groep ziet in Laurus een serieuze kandidaat-koper. ,,Wij kennen elkaar natuurlijk al uit het verleden.'' In 1997 verkocht Hermans 26 Prijsslag-discounters aan de Vendex Food Group, dat vorig jaar met De Boer Unigro fuseerde tot Laurus. ,,Maar het barst nog van de concurrenten voor Laurus'', aldus Pijper, die uitdrukkelijk stelt verder te willen kijken dan Nederland. De Hermans Groep is niet alleen interessant voor een concern dat zijn marktaandeel wil vergroten. ,,Voor een buitenlands concern zijn de A&P-winkels natuurlijk een prachtig opstapje naar de Nederlandse markt.''

Een buitenlandse overname zou het rustige Nederlandse supermarktwereldje – keurig opgedeeld tussen twee grote spelers (Ahold en Laurus) en een handvol kleintjes – aardig in opschudding kunnen brengen. Afgezien van een paar Duitse discounters (Aldi, Lidl) en tot gisteren Tengelmann, was de supermarktsector vooral een binnenlandse aangelegenheid.

De komst naar Europa, nog niet zo lang geleden, van de Amerikaanse prijsvechter Walmart – een geduchte concurrent van Ahold in de VS – maakte de Nederlanders al een beetje nerveus: Als die Amerikanen maar niet ook hierheen komen. In Duitsland en Engeland is Walmart inmiddels al aan zijn opmars begonnen. Via de A&P-winkels zou Walmart voet aan de grond kunnen krijgen in de thuismarkt van Ahold.

En is het niet Walmart, dan zijn er nog genoeg andere buitenlandse gegadigden. Fusies en overnames van supermarktketens volgen elkaar wereldwijd in zo'n hoog tempo op, dat het vinden van een koper volgens Pijper geen enkel probleem zal zijn. De Franse supermarkten Carrefour en Promedès besloten vorige week nog hun krachten te bundelen om uit handen te blijven van buitenlandse spelers.

Tengelmann geeft de strijd bij voorbaat op. Een sterke positie op de Europese levensmiddelenmarkt, waar de Duitsers altijd naar gestreefd hebben, is onhaalbaar gebleken. De supermarkten van Tengelmann zitten diep in de rode cijfers. Aan de Hermans Groep heeft dat niet gelegen, verzekert Pijpers. ,,Tengelmann heeft er dan ook nooit spijt van gehad dat ze naar Nederland gekomen zijn'', aldus de directievoorzitter. ,,Onze omzet is de afgelopen jaren met 40 procent gestegen en we hebben flink marktaandeel gewonnen.'' Wat vindt hij ervan dat Tengelmann de Hermans Groep nu aan de kant schuift? ,,Het concern richt zijn aandacht voortaan op andere zaken, dus voor Tengelmann is het een goed besluit.'' Maar wat vindt hij er zelf van? ,,Daar maak ik mijn persoonlijke mening graag ondergeschikt aan.''