`Monsterorkaan' Floyd stelt teleur én stemt tevreden

De Amerikanen zijn opgelucht dat de schade van `monsterorkaan' Floyd minder groot is dan voorspeld. Maar voor de media is het uitblijven van de storm toch een beetje een anti-climax.

Toen hij gisterochtend wakker werd, woonde Warren Lee Jr. opeens op een eiland. Zijn houten huisje was aan alle kanten door water omringd. Een auto die in de achtertuin stond was vrijwel kopje onder. De vuilnisbak dobberde naar de buren.

De reusachtige orkaan Floyd bleek niet de alles verwoestende storm te zijn waar de Amerikaanse oostkust de hele week voor had gevreesd. De grootste schade werd niet veroorzaakt door de wind, maar door de stortregens die Floyd met zich mee bracht. Overstromingen in North Carolina, Virginia en Maryland dwongen duizenden mensen om hun huizen te verlaten.

,,We hebben geluk gehad'', zegt Warren Lee in de overvolle keuken van zijn huisje aan de Pocahontas Trail, een doorgaande weg bij Newport News in Virginia. De trap naar zijn veranda staat onder water, net een paar centimeter onder de drempel van de voordeur. Zijn moeder, Luberia Lee, verzucht: ,,In de 43 jaar dat ik hier woon heb ik nog nooit zoveel regen gezien.'' Aan de muur hangt in een verzilverd lijstje de tekst: God heeft me de rust gegeven om de dingen te aanvaarden zoals ze zijn.

De orkaan kwam gisterochtend bij Cape Fear, in North Carolina, aan land. De harde wind joeg de golven aan de kust hoog op en blies talloze bomen om, die in hun val telefoon- en elektriciteitskabels meesleurden. Er vielen zeven doden. Meer dan een miljoen mensen kwam zonder stroom te zitten. Wegen werden door de overstromingen geblokkeerd. Het vliegverkeer aan de oostkust lag vrijwel stil.

Alles bij elkaar viel de schade toch mee. De orkaan, die aan het begin van de week nog een monster en een killer was genoemd, verloor snel aan kracht toen hij zich langs de kust noordwaarts bewoog. Maar president Clinton verklaarde dat de massale evacuatie van bijna drie miljoen Amerikanen – vooral uit Florida, Georgia en South en North Carolina – niet voor niets was geweest. En terwijl de regens van Floyd gisteravond de inwoners van New Jersey en New York nog teisterden, kon iets zuidelijker de grote terugkeer naar de kust alweer beginnen.

Voor de Amerikaanse media was het uitblijven van de voorspelde monsterstorm een beetje een anti-climax. Iedereen was natuurlijk opgelucht dat er niet meer slachtoffers waren gevallen, maar toch knaagde er iets. Dagenlang was het land voorbereid op het ergste, en nu bleek het allemaal mee te vallen. Aan de kust was slechts een enkel huis omgeblazen. In Washington was de oude wijk Georgetown niet ondergelopen. En zowel het aantal doden en gewonden als de eerste ramingen van de financiële schade haalden het niet bij de verwoesting die de orkanen Hugo (in 1989) en Andrew (in 1992) aanrichtten.

Een enkele tv-verslaggever gaf niet meteen op en probeerde de ernst van de situatie te benadrukken door op indringende wijze een ondergelopen parkeerterrein te laten zien. Een ander vertelde bewogen dat hij zijn leven lang niet zou vergeten hoe een park met een eendenvijver in een paar uur tijd veranderd was in één grote eendenvijver. Zijn televisiestation had de soap opera's die op het programma stonden terzijde geschoven voor berichtgeving over de orkaan, en de journalist leek vastbesloten om de kijkers niet teleur te stellen.

Iedere zomer bedreigen orkanen de Amerikaanse kust, en iedere zomer besteden de media daar uitgebreid aandacht aan. De televisiebeelden van doorweekte verslaggevers die bijna van hun voeten worden geblazen terwijl op de achtergrond knipperende stoplichten heen en weer zwiepen, kan iedere kijker wel dromen. Het is een vertrouwd element van het gevaarlijk natuurverschijnsel dat een orkaan nog altijd is, alle wetenschappelijke voorspellingen over richting en sterkte van de storm ten spijt.

De grote belangstelling van de media voor orkanen komt niet alleen voort uit de zucht naar dramatische gebeurtenissen. Amerikanen zijn doorgaans voorzichtig, en tijdige voorlichting over naderende stormfronten kan de voorzorgsmaatregelen alleen maar ten goede komen. Dreigende nieuwsuitzendingen over potentiële ,,monsterorkanen'' maken de geesten rijp voor de sluiting van scholen, het dichttimmeren van ramen en de evacuatie van miljoenen kustbewoners. Slechts weinig Amerikanen toonden zich gisteren verbolgen dat de media misschien te vroeg op een rampenscenario waren overgeschakeld.

In Horne's Restaurant, op een kruispunt in Port Royal, een plaatsje aan de Rappahannock-rivier in Virginia, bespreken de gasten luidruchtig de ernst van de storm, die op dat moment hardhandig aan de rood-gele luifel van het eettentje sjort. De regen plenst tegen de ramen.

,,Het grootste gevaar zijn de bomen'', zegt een vrachtwagenchauffeur die aan de bar zit. ,,Omdat de grond doorweekt is, kunnen ze zo gemakkelijk omver geblazen worden.'' Een ander meent:,,Het water is het grootste gevaar, omdat je er de greep op je auto door kunt verliezen.'' Uit de keuken komt de kok te voorschijn om zich in het gesprek te mengen. Hij draagt een honkbalpetje met de woorden Danger - Men Cooking. ,,Het grootste gevaar is dat we denken dat we de orkaan kunnen begrijpen'', zegt hij. ,,Maar je weet nooit hoe het uitpakt.''