Nieuwe aanslag Rusland: 17 doden

Rusland is vanmorgen getroffen door een vierde bomaanslag op een woonflat in twee weken. De aanhoudende terreurgolf begint de positie van president Boris Jeltsin te ondermijnen.

Bij een zware explosie, kort voor zes uur vanmorgen, in de Zuid-Russische stad Volgodonsk vonden ten minste zeventien mensen de dood. Ruim honderd bewoners van portiek 35 aan de Gagarin-straat raakten gewond, van wie 25 ernstig, toen de voorgevel van hun acht verdiepingen tellende flat door de explosie instortte.

Rechercheurs ter plekke hebben resten springstof gevonden in het wrak van een geparkeerde vrachtwagen. Ooggetuigen vertelden dat in de stoep een krater van vier meter diep was geslagen. De aanslag komt daags nadat het `Bevrijdingsleger van Dagestan' in een anoniem telefoontje vier recente terreurdaden opeiste en nieuwe aankondigde, uit wraak tegen de Russische bombardementen op dorpen in Dagestan en Tsjetsjenië waar zich islamitische opstandelingen hebben verschanst.

In Rusland zijn stringente anti-terroristische maatregelen van kracht sinds er maandag in Moskou 119 mensen onder het puin van hun opgeblazen flat verpletterd werden. De daders zijn ,,Tsjetsjeense gangsters'', aldus de regering. Zij zouden ook achter de bomaanslagen zitten in de Moskouse Goerjanov-straat (94 doden), in het stadje Boejnaksk (64 doden) en die op een ondergronds winkelcentrum bij het Kremlin (1 dode) waarmee de terreurcampagne op 31 augustus begon.

Hoewel de meeste Russen in angst en woede verenigd zijn, is er voor het eerst openlijke kritiek op de tekortkomingen van de macht. Voorzitter Jegor Strojev van de Federatieraad (de Senaat) roept vanmorgen in een interview met The New York Times op tot het aftreden van president Jeltsin: ,,Dat zou het land, de politiek en ook hemzelf ten goede komen.'' Volgens de doorgaans loyale senator reikt Jeltsins autoriteit niet verder dan de muren van het Kremlin. ,,Niemand is gebaat bij zo'n systeem. Als het voortduurt, verliezen we Rusland.''

In bedekte termen uitte ook premier Vladimir Poetin vanmorgen kritiek op Jeltsin. ,,Jarenlang hebben we hulpeloos toegekeken hoe de misdaad zich in onze samenleving ontwikkelde'', sprak hij aan het begin van een kabinetszitting. ,,We hebben onze ogen gesloten voor het feit dat we al tijden tweederangs burgers zijn in ons eigen huis.'' Ook de Russische ochtendbladen, die uren voor de jongste bomaanslag zijn gedrukt, vragen zich af hoe effectief de macht op de terreur reageert. ,,Zeventien etmaal na de eerste bom is er nog geen enkele terrorist opgepakt'', constateert Izvestija.

De Russische deelrepubliek Tatarstan, met een overwegend islamitische bevolking, heeft aangekondigd geen rekruten meer te leveren aan het Russische leger. Andere tekenen van insubordinatie aan het centrale gezag worden niet uitgesloten. Honderdduizenden lezers van de krant Moskovski Komsomolets geloven dat Jeltsin zijn eigen onderdanen vermoordt om zo de noodtoestand uit te lokken en de parlementsverkiezingen van 19 december te schrappen.

Ook de veiligheidsdienst FSB – de opvolger van de KGB – krijgt er in de publieke opinie steeds vaker van langs. ,,Wat voeren onze rechercheurs eigenlijk uit?'' vraagt de Novije Izvestija zich af. De dienst claimt echter 27 verdachten te hebben opgepakt.

Bij de klopjacht op de daders, die ,,Operatie Wervelwind'' is gedoopt, zou bovendien 19 ton springstof zijn ontdekt in een opslag aan de rand van Moskou. Op tweeduizend kilo na is deze partij, vermengd met suiker, inmiddels terecht.

Een onderdeel van de Operatie Wervelwind is de massale arrestatie van Kaukasische types in de hoofdstad. Handelaren met een donker uiterlijk op de Ismailovski-kledingmarkt zijn woensdag geboeid afgevoerd, terwijl daags tevoren tientallen Azeri's van de Loezjniki-markt hetzelfde overkwam.

Onder de kop ,,Schoonmaak'' zet de Izvestija vraagtekens bij deze praktijk. Veel Moskovieten zien in elke Kaukasiër een potentiële bommenlegger. ,,Een houding die de politie en de autoriteiten hebben overgenomen, aldus Izvestija. President Jeltsin zei vandaag dat Tsjetsjenië geheel zal worden afgegrendeld.

Een woordvoerder van de FSB waarschuwde vanmorgen dat het einde van de terreurgolf nog niet in zicht is.