De Versierde Man

Opvallen wil een man meestal wel: met harde muziek uit een autoraampje, getatoeëerde biceps onder een t-shirt of een duur horloge aan de pols. Maar met kleding? Nee! Er is echter een nieuw soort, modieuze man opgestaan. De man die geverfd haar, glimmende kleding en gelakte nagels niet uit de weg gaat.

Mannen en mode gaan samen als baby's en Wedgewood. Ontwerpen de grote namen iets origineels - de driekwart broek, pluizige jasjes, de mannenrok -, geen man die het oppikt. Tot voor kort droeg hij steevast een spijkerbroek met trui en in zakelijke kring een pak, bruin, blauw of zwart, met degelijke schoenen.

Maar in het straatbeeld is iets aan het veranderen. Fiets door Amsterdam en je wordt voorbijgesuisd door jongelingen in zilveren pakken, het haar rechtop in stijve pieken. Ze dragen schoenen met plateauzolen, die als klompjes onder aan hun benen hangen. Ze verven hun nagels en beplakken het gezicht met sterretjes. Ze maken patchwork van oude kledingstukken. De `versierde mens' is tegenwoordig ook mannelijk.

In zijn uiterlijk zijn allerlei invloeden te herkennen: sportkleding, house, de digitale revolutie. Maar het belangrijkste voorbeeld voor de opvallende jongen is popmuziek. José Malin (bedrijfsleider, 29) vertelt dat hij maandelijks de muziekbladen doorleest voor inspiratie. ,,Ik bekijk altijd even de OOR, BLVD, Slam. Voor de muziek, maar ook voor het uiterlijk van al die muzikanten. Dat geeft mij weer ideeën.'' De invloed van muziek en muzikanten op de mode is inmiddels zo groot dat ontwerper Calvin Klein voor zijn reclamecampagnes geen modellen meer gebruikt, maar zangers en zangeressen. Er zijn al Klein-reclames met Kim Gordon (Sonic Youth), Mark E. Smith (The Fall) en Tim Wheeler (Ash).

De impact van popmuzikanten concentreert zich bij jongens altijd eerst op het haar - van de vetkuif van Elvis tot de dreadlocks van de gitarist van Korn. Doran McGee (34 jaar, VJ en digitaal kunstenaar) draagt tegenwoordig zijn haar rechtovereind, maar begin jaren tachtig had hij een rasta-kapsel zoals zijn reggae-idolen. ,,Dat was mijn eerste stap naar een eigen stijl'', zegt McGee.

De moeder van Jaap van Harsveld (15, Havo-4) heeft afgelopen zomervakantie zijn haar geschoren in het model van Keith Flint, zanger van The Prodigy. Het is nu fluorescerend roze met twee vleugeltjes boven zijn oren, en bovenop kaal. Ongeveer een jaar geleden besloot Jaap zich voortaan van de grote massa te onderscheiden. Hij wilde geen `net kapsel en nette kleertjes' meer en verfde om te beginnen zijn haar. ,,Rood met witte stippen, groen, blauw. Eerst deed ik het met een spuitbus, maar bij regen gaf dat zoveel vlekken'', zegt Jaap. Hij wilde graag piercings in zijn wenkbrauwen, net als Keith Flint, maar dat vond zijn moeder verminking. Ook zijn kleren moesten anders. ,,Ik koop nu dingen die de anderen op school niet vaak aanhebben. Maar het gaat me er vooral om dat het lekker zit.'' Hij trekt aan de pijpen van zijn broek die een halve meter van z'n been afkomen: skate-kleding.

Bob Q, kapper bij de Hair Police in Amsterdam, krijgt de laatste tijd steeds meer verzoeken voor ongewone kapsels. Omdat de Hair Police als een van de weinige zaken hair extensions van mensenhaar maakt, krijgt hij daar veel klanten voor. Aangeknoopte dreadlocks van echt haar zijn op dit moment het populairst bij mannen, zegt Bob. Daarna volgen de gewone korte mannencoupe in felblauw en het vlechtenkapsel, waarbij de vlechten niet lang en smal zijn, zoals Bo Derek in 10, maar dik en kort. ,,Mannen zijn net zo ijdel als vrouwen als het op hun haar aankomt. Maar ze praten er niet over. Hoogstens tegen zichzelf in de spiegel.'' zegt Bob. ,,Tegenwoordig verandert dat een beetje. Mannen besteden meer aandacht aan hun uiterlijk. Dat merk je ook aan de belangstelling voor crèmes en mannenluchtjes.''

José Malin haalt zijn modebeeld uit de muziekbladen, maar gebruikt alleen `fragmenten'. ,,Ik houd me met van alles bezig. Ik ben inline-skater en ga graag uit. Overal zie ik bruikbare dingen.'' Malin kleedt zich naar zijn stemming: zwart staat voor rustig, fel voor `in the mood' en vloekende kleuren voor rebellie. Hij heeft genoeg kleren om zich aan de gelegenheid aan te passen. Vorige week ging hij naar een jungle-concert van Roni Size in een camouflagepak, morgen naar een sixties-feest in bellbottoms. Vandaag heeft Malin een rode streep in zijn haar laten maken en draagt hij een zwarte rok tot op de knie. ,,Ik wilde eigenlijk een kilt. Maar die kan je hier niet krijgen. Dus kocht ik deze rok van Levi's. Ja, waarom niet, ik heb mooie kuiten.''.

De opvallend geklede man keert zich af van grote merken als Nike, Calvin Klein, Donna Karan. Maar hoe `individueel' hij zich ook wil presenteren, de merken blijven aantrekkelijk, als ze tenminste obscuur en exclusief zijn. Malin komt aanlopen met een stapel T-shirts van het merk Porn Star en Rise Above; eenvoudige shirts met de merknaam breed over de borst. ,,Ze zijn mooi en je weet dat anderen ze niet hebben.'' Doran McGee reist regelmatig een dagje naar Engeland en Duitsland om zijn favoriete merken te kopen: Cyberdog, Sabotage en Buffalo. McGee draagt blauwe glitternagellak, blauw-suede schoenen die hem zo'n tien centimeter groter maken en een broek van parachutestof, behangen met zakjes en gerimpeld met veters. Hij heeft kort zwart haar, in punten gedraaid met gel, en felgroene plastic kettinkjes om hals en polsen. Volgens McGee zijn niet alleen popsterren een voorbeeld, maar ook homo's. ,,De meeste heteromannen zien er saai uit. Als je dan, zoals in het uitgaansleven, homo's ziet die zich wild en uitdagend kleden, word je op een idee gebracht.''

McGee kwam eind jaren tachtig uit Californië naar Amsterdam om de Rietveld te doen. Hij werkte in discotheek RoXY als decorbouwer en besteedde zijn inkomsten aan bijzondere kleding uit Londen. ,,Daar ontdekte ik de skateboardkleding. Die is gemaakt van bijzondere stof. Ze is comfortabel, licht en opvallend.'' Inmiddels werkt McGee uitsluitend nog achter de computer om special effects te maken voor film en reclames, zodat hij nu elke dag zijn mooie kleren aankan.

Zijn laatste liefde is wat hij zelf noemt `cyberkleding': glanzend en functioneel door de zakken en afneembare onderdelen. De kleren zijn soms oorspronkelijk bedoeld om in te sporten (snowboarden, skateboarden, inline-skaten), maar passen, volgens McGee, door hun hi-tech kenmerken goed in deze hi-tech tijd. ,,Die broeken en jasjes zien er altijd schoon en glanzend uit. Daarin zie ik een link met de huidige digitale tijd, waarin je bijna nooit meer vieze handen maakt. Het wachten is alleen nog op een jas of broek waarin je je laptop kunt opbergen.''

McGee houdt van alles wat zilverig glanst en glimt, ook vanwege de associatie met astronauten en `space'. Hij zou graag echte astronautenkleding dragen. ,,Ik hou van functionele details in kleren. Astronauten hebben gouden velletjes in hun kleding om ze te beschermen tegen radioactiviteit. Ik fantaseer vaak over het soort kleding dat we in de toekomst misschien werkelijk nodig zullen hebben: die ons beschermt tegen straling, bijvoorbeeld. Op zo'n manier ga ik met mijn uiterlijk om, ik bedenk een beeld en probeer daar de kleren en accessoires bij te vinden.''

Er mag voor mannen minder keuze zijn op het gebied van kleding, ze hebben daardoor wel juist meer mogelijkheden om stereotypen belachelijk te maken. Zo droeg McGee een tijd lang keurige pakken in combinatie met blauw haar en klompvoetschoenen en José Malin is met zijn `Porn Star'-opdruk een karikatuur van de Nike-emblemen. Het uiterlijk is belangrijk, maar geen serieuze zaak. Zoals Malin zegt: ,,Voordeel van het man zijn is dat je er niet zo enorm lang over doet om je aan te kleden als een vrouw. Ik weet altijd precies wat ik wil, en als ik eenmaal iets aan heb, blijf ik me niet afvragen of het nou wel de beste keuze was.''

Volgens McGee is bezig-zijn met je uiterlijk een soort `spelen'. Op zijn 27ste begon hij zijn tweede kindertijd. ,,Ik ben weer speelgoed gaan kopen en bekijk graag kinderfilms. Zo heb ik gister nog Sjakie en de Chocoladefabriek opnieuw gezien.'' De zilveren sterretjes op zijn blauwe nagellak, de plastic kettinkjes - ze passen bij het beeld van het volwassen kind.

Maar op één punt speelt McGee's leeftijd van 34 wel een rol. Al laten veel jongens zich voor hun uiterlijk inspireren door hun favoriete popzanger - zoals Jaap van Harsveld met het haar van Keith Flint -, dat zou híj nooit meer doen. McGee was begin jaren tachtig zo onder de indruk van reggae dat hij zich de bijbehorende haarstijl aanmat. Eind jaren tachtig droeg hij de felgekleurde housekleding, maar nu, vindt hij, bedenkt hij het helemaal zelf. ,,Op highschool had ik nog idolen; popsterren die hoog op een voetstuk stonden. Met het ontstaan van de house-beweging kreeg ik het gevoel dat de voorbeelden dichterbij waren gekomen. En nu ben ik zelf aan de beurt. Nu moet ìk het maken en anderen tot voorbeeld zijn.''

INFORMATIE

Kledingadressen

Club Wearhouse

Herengracht 265

Amsterdam

Velvet monkees

Spuistraat 13

Magna Plaza

Amsterdam

Somewearelse

Spuistraat 242

Amsterdam

Khymo

Leidsestraat 9

Amsterdam

2PR

Oude Hoogstraat 12

Amsterdam

Coos

Oudegracht 124

Utrecht

Mot Bongo

Tongelersestraat 229a

Eindhoven

Cyberdog

Covent Garden

Londen

Dexter Wong

Covent Garden

Londen

Buffalo Shoes

Covent Garden

Londen

Kappers

Hair Police

Kerkstraat 113

Amsterdam

020-4205841

Haircuts on Fire

Spuistraat 130

Amsterdam

020-6229818