Verzekeraars likken hun wonden in eenzaamheid

Defensief en weinig ondernemend. Zo karakteriseert staatssecretaris Vermeend de reactie van de verzekeraars op het nieuwe belastingplan. `Typisch een uitspraak van een theoreticus'.

De verzekeringsbranche staat voor een bijna onmogelijke taak. Iedereen in het land rekent zich rijk na de presentatie van het nieuwe belastingplan terwijl met name de levensverzekeraars in alle eenzaamheid hun wonden likken. ,,Het is gewoon Orwelliaans'', beschrijft algemeen directeur Eric Fischer van het Verbond van Verzekeraars de situatie. ,,Het nieuwe regime wordt als fantastisch gepresenteerd, maar in feite is het een sigaar uit eigen doos. Iedereen gaat er zogenaamd op vooruit, maar de opbrengst per saldo blijft gelijk. In die euforische sfeer zijn de gevolgen voor de verzekeringsbranche slechts een klein en complex onderdeeltje.''

In het gisteren voorgestelde belastingregime worden koopsompolissen en kapitaalverzekeringen aan banden gelegd. Met ingang van 2001 vervalt bijvoorbeeld de mogelijkheid, wanneer er geen sprake is van een pensioengat, om de premie voor koopsompolissen (nu ruim 6.000 gulden) aftrekbaar te maken en worden de kapitaalverzekeringen (soms wel 20 jaar lopende spaarplannen) belast met het forfaitaire rendement van 1,2 procent. ,,De nieuwe regels zullen het de levensverzekeraars verschrikkelijk lastig maken, maar het is heel moeilijk om daar nu een getal op te plakken, want niemand weet wat de consument gaat doen op het moment dat bijvoorbeeld een kapitaalverzekering wordt belast'', aldus Fischer vanochtend.

Staatssecretaris Vermeend van Financiën noemde de eerdere negatieve reacties van de verzekeraars op de belastingplannen gisteren defensief. Volgens hem bieden de nieuwe regels de branche juist extra kansen: wanneer een verzekerde bijvoorbeeld kan aantonen dat hij, door het veranderen van banen, een pensioenbreuk heeft opgelopen, blijven de kosten van een koopsompolis wel aftrekbaar. ,,De Postbank lijkt al in dit gat te springen. Ik had van de verzekeraars meer verwacht. Als ik in die branche had gezeten, zou ik allang met een nieuw product hebben bedacht.'', aldus de PvdA'er Vermeend ironisch.

,,Dat is typisch de reactie van iemand die nog nooit een polis heeft verkocht'', bijt Fischer terug. ,,Hij heeft absoluut geen verstand van de praktijk. Ik schaam me ervoor dat het een partijgenoot van mij is. Probeert u maar eens uw pensioentekort uit te rekenen: Vermeend overschat op een geweldige manier de burger op pensioengebied. De materie is complex, maar 80 procent van de mensen kampt met een pensioengat.'' Volgens Fischer is van een defensieve of negatieve houding geen sprake. Binnen de Sociaal-Economische Raad hebben wij met werkgevers en werknemers alternatieven ontwikkeld, maar die hebben de bewindslieden naast zich neergelegd.

Het Verbond van Verzekeraars is ook ontevreden over het overgangsregime: mensen die in het verleden voor twintig jaar een kapitaalverzekering zijn gestart, zien nu opeens dat de spelregels worden gewijzigd. ,,Dat is voor ons onacceptabel. Eerst pleit de politiek ervoor dat mensen zelf hun verantwoording nemen in de financiering van bijvoorbeeld studie en pensioen: vervolgens wordt op deze ingrijpende manier een einde aan veel faciliteiten gemaakt. Dan kom je wel van een koude kermis thuis op het moment dat je in het verleden je verantwoording hebt genomen.''

Hoewel de verzekeraars al lange tijd met de politiek over de belastingplannen in gesprek zijn, houdt Fischer hoop op veranderingen. Volgens hem toont alleen de `discriminatie' al aan dat de parlementariërs niet akkoord mogen gaan. ,,Stel dat mensen in precies dezelfde situatie voor hun kinderen een kapitaalverzekering van 75.000 gulden hebben afgesloten. Voor de ene persoon met een huis kan de verzekering belastingvrij onder zijn hypotheek worden gebracht, terwijl de huurder per definitie moet betalen.''

De verzekeraars staan als beroepsorganisatie niet alleen in hun kritiek op het nieuwe belastingplan. Volgens de Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs blijft Nederland, ondanks de verlaging van de belastingtarieven, aan de dure kant. ,,Dat zal onze concurrentiepositie verslechteren'', aldus de Federatie die verder de korte termijn bekritiseert waarin het parlement de nieuwe wetgeving moet behandelen. Volgens de belastingadviseurs is het zeer de vraag of de politiek, gezien de verstrekkende gevolgen van het nieuwe belastingssysteem, ,,wel moet buigen voor de eis van de staatssecretaris om vóór het kerstreces al het groene licht te geven. Doen de burgers nog mee in Nederland?''