Kabelbranche legt ruzie bij

Kabelmaatschappijen hebben weinig goede ervaring met samenwerken. Vier proberen het nu weer, als concurrent van KPN.

Dankzij inmenging van een Frans staatsbedrijf en een agressief expanderende Amerikaanse superinvesteerder gaat de Nederlandse kabelbranche het weer een keer proberen: samenwerken. Moeder France Telecom van Casema en UPC (A2000, GelreVision, Telekabel) slaan de handen ineen met Palet Telekabel (in handen van Pnem/Mega) en Edondochter Castel.

Vanaf volgend jaar voegen de vier bedrijven hun lokale netten bij elkaar zodat een landelijk kabelnet ontstaat, waarmee 68 procent van de Nederlandse huishoudens kan worden bediend. De initiatiefnemers verwachten dat ook kabelmaatschappijen elders in het land zullen gaan meedoen. ,,Het is niet meer zo dat wij voorop lopen, zij blijven achter'', zegt algemeen directeur H. de Goede van Casema.

De slaande deuren waarmee de samenwerking in Enertel ten einde kwam staan weer open, de ruzies over investeringen en de verdeling van de zeggenschap lijken vergeten. ,,Oude tijden herleven'', zegt telecomadviseur A. de Liefde. Hij geeft de nieuwe samenwerking een betere kans van slagen. ,,Bij de vorming van Enertel is er door de overheid aanzienlijke druk uitgeoefend'', zegt hij. ,,Dit keer kiezen bedrijven op eigen initiatief voor samenwerking. Dat is een groot verschil.''

De kabelmaatschappijen die nu een alliantie hebben gevormd, staan volgens Casema-directeur De Goede ,,helemaal achter telecommunicatie''. De Goede: ,,We hebben bovendien te maken met een commerciële samenwerking. En partijen die sturen op heldere financiële doelstellingen.''

Toch is ook het uiteenvallen van deze alliantie nog bepaald niet uitgesloten. ,,Platweg gezegd koppelen we onze netten aan elkaar'', zegt de Goede. Het gezamenlijke netwerk dat de kabelmaatschappijen willen gaan exploiteren kan voorlopig in een handomdraai worden opgesplitst.

Voordeel van het verbinden van de netten is dat voor een telefoongesprek van een kabelabonnee in bijvoorbeeld Groningen naar een kabelabonnee in Delft geen gebruik gemaakt hoeft te worden van het KPN-net. Dat is goedkoper.

A2000 geeft in Amsterdam extra korting op telefoongesprekken tussen kabelabonnees. Omdat de deelnemende kabelmaatschappijen 68 procent van de Nederlandse huishoudens kunnen bereiken, kan dit concept flink worden uitgebreid. De Goede verwacht dat telefoongesprekken die geheel over de kabel verlopen tegen een korting van 15 tot 20 procent zullen worden aangeboden.

Het zal nog geruime tijd duren voordat een substantieel deel van de Nederlandse bellers van dergelijke voordeeltjes gebruik kan maken. ,,We verwachten dat we 20 tot 30 procent van de markt naar ons toe kunnen trekken'', zegt De Goede. Maar hij erkent: ,,Dan heb ik het over een termijn van vijf tot tien jaar.''

Gelijktijdig met de aankondiging van de kabelalliantie bracht de belangenorganisatie Vecai gisteren een onderzoek naar buiten dat moet aantonen dat de kabelsector, anders dan critici beweren, gebruik heeft gemaakt van de geboden kansen op de geliberaliseerde markt.

Volgens het rapport volgt Nederland met het aanbieden van nieuwe diensten koploper Amerika op de voet. Maakt in de Verenigde Staten 1,4 procent van de abonnees gebruik van nieuwe diensten (betaaltelevisie, Internet), in Nederland ligt dat percentage op 1,2. Tussen 1997 en 1999 hebben de vijf grootste kabelbedrijven (de vier van de nieuwe alliantie plus Eneco) 5,5 miljard gulden geïnvesteerd.

Deze cijfers kunnen niet verhullen dat de kabelbranche sinds de invoering van de nieuwe Media- en Telecomwet in 1997 een trage start heeft gemaakt. Het overgrote deel van de genoemde miljardenbestedingen ging op aan overnames. UPC alleen al gaf in 1998 en 1999 2,2 miljard gulden uit aan Nederlandse overnames.

Ook het aanbod van telefonie aan particulieren is vooralsnog mager. Afgezien van enkele proeven is UPC de enige aanbieder. Dochter A2000 had op 30 juni van dit jaar ruim 26.000 particuliere en drie zakelijke klanten. De combinatie Telekabel/Gelrevision die in mei van dit jaar een commercieel aanbod lanceerde had deze zomer ruim 18.000 particuliere en een kleine 6.000 zakelijke klanten.

Casema heeft na enkele mislukte experimenten gekozen voor een telefoontechnologie die sterk lijkt op die van UPC. Volgens De Goede zijn de op tv-signalen gerichte netwerken grotendeels geschikt voor het transport van gesprekken in twee richtingen. ,,Maar het probleem zit hem in de implementatie'', zegt De Goede. ,,De problemen komen pas als je behalve telefoon óók televisie en Internet wilt transporteren.''

Als voorloper is het Amsterdamse A2000 al meer dan eens tegen dergelijke problemen opgelopen. Als noodsprong zag de maatschappij zich eerder dit jaar zelfs gedwongen zijn telefoonabonnees die niet of moeilijk konden bellen KPN-lijnen aan te bieden. ,,A2000 schijnt de meeste problemen nu onder de knie te hebben'', zegt adviseur De Liefde. ,,Maar de imagoschade die ze hebben opgelopen is niet zo maar verdwenen.''