Inkoop eigen aandelen wordt simpeler

De fiscale barrières bij de inkoop van eigen aandelen door bedrijven verdwijnen. Ondernemingen kunnen vanaf 2001 hun winstreserves onbelast via inkoop van eigen aandelen aan aandeelhouders uitkeren. In het huidige stelsel moeten bedrijven 25 procent dividendbelasting betalen over het bedrag dat zij uit de markt halen.

Met het gisteren gepresenteerde belastingplan verdwijnt voor particuliere aandeelhouders de inkomstenbelasting op dividend. In de plaats daarvan komt een belasting van 1,2 procent (30 procent op een fictief rendement van 4 procent) op het totale vermogen.

Wegens de zware fiscale druk zijn de afgelopen jaren veel beursfondsen op zoek gegaan naar fiscaal vriendelijker omwegen, zoals het uitkeren van een `superdividend' aan alle aandeelhouders. Andere bedrijven, zoals Shell, hebben in afwachting van het nieuwe fiscaal regime nog geen besluit genomen over een extra uitkering aan aandeelhouders. Een onderzoek dat ABN Amro vorig jaar afrondde wees uit dat maar liefst zestien van de ondervraagde 45 grootste beursfondsen plannen hadden om eigen aandelen in te kopen. Onder meer Philips en Unilever hebben hun financiële overschotten wel al voor een deel aan de aandeelhouder uitgekeerd.

De Vereniging van Effectenbeziters (VEB) is tevreden over de gevolgen van het nieuwe belastingssysteem. VEB-directeur P. de Vries: ,,Het is nu een bijzonder moeilijke procedure om fiscaal vriendelijk eigen aandelen in te kopen. Wat dat betreft kan het superdividend van Unilever het minst geslaagd worden genoemd, want aandeelhouders zitten daar nu met laagrenderende preferente aandelen. Wanneer bedrijven gemakkelijker van hun overtollige kasgelden kunnen afkomen, zullen ze dat zonder twijfel meer eigen aandelen inkopen'', verwacht De Vries.

Staatssecretaris Vermeend van Financiën wil via de aanpak van `excessieve dividenden' voorkomen dat bedrijven hun dividendbetalingen uitstellen tot het nieuwe regime ingaat. Winstuitkeringen die tweemaal zo hoog zijn als het gemiddelde in 1996 krijgen een extra heffing van 20 procent opgelegd. In de definitie van Vermeend is een dividend excessief wanneer de uitkering meer dan twee keer zo hoog is als het gemiddelde dividend sinds 1996.

Net als bij de dividendbetalingen denkt Vermeend ook het doorschuiven van rentebetalingen tot na 2000 te kunnen voorkomen. ,,Rente die tot 2001 is `gerijpt' wordt in 2001 gewoon progressief (zoals in het oude systeem) belast'', aldus Vermeend in een toelichting gisteren. Een aantal vermogensbeheerders hadden al plannen ontwikkeld om de dividend- of rentebetalingen door te schuiven.

De Vries van de VEB vindt de aanpak van excessieve dividenden niet terecht. ,,Een veel hoger dividend in 2002 is dan niet mogelijk, terwijl helemaal geen sprake hoeft te zijn van het doorschuiven van dividenden. En wat moet een bedrijf doen als het sinds 1996 geen dividenden heeft uitgekeerd? De eis is immers dat de winstuitkering niet tweemaal zo hoog mag zijn als het niveau sinds 1996.''