Australië onderkent gevaren VN-missie

De politie in Jakarta heeft vanochtend geschoten op demonstranten die protesteerden tegen onafhankelijkheid van Oost-Timor en de komst van een internationale vredesmacht. De Australische premier Howard heeft gewaarschuwd dat de vredesmissie een gevaarlijke zal zijn.

De weerstand in Indonesië tegen een internationale vredesmacht onder Australische leiding werd vandaag opnieuw onderstreept door uitlatingen van de woordvoerster van president Habibie. Zij zei dat er bij de pro-Indonesische krachten in Oost-Timor ,,een sterk gevoel van vijandigheid'' heerst ten opzichte van Australië, ,,of dat nu terecht is of niet''. ,,Als VN-vredesmacht bestaat uit Australiërs, zullen ze er uit worden gepikt. Dat is mijn angst. Ik denk dat je die bedreiging niet licht kunt opvatten als je ziet wat er [de afgelopen weken] is gebeurd'', zei ze. Informatie-minister Yunus Yosfiah zei vanochtend evenwel dat Indonesië de vredesmacht onder Australische leiding verwelkomt omdat ,,Indonesië geen vijand is van enig ander land.''

Ook de Australische premier John Howard heeft geprobeerd zijn landgenoten er op voor te bereiden dat de komende vredesmissie in Oost-Timor mogelijk slachtoffers zal eisen. ,,Er zal gevaar zijn. Er kunnen doden vallen en het Australische publiek moet dat begrijpen. Het gaat om een serieuze, gevaarlijke operatie'', zei Howard vanochtend in de hoofdstad Canberra. ,,Het enige wat ik kan zeggen is dat ze [de soldaten] het recht zullen hebben om zich te verdedigen en elke actie te ondernemen die nodig is hun mandaat uit te voeren''.

Australië heeft positief gereageerd op het verzoek van VN-secretaris-generaal Kofi Annan om de vredesmacht voor Oost-Timor te leiden. Australië benoemde gisteren generaal-majoor P.J. Cosgrove tot commandant van de Australische eenheid in de vredesmacht, die zal bestaan uit ongeveer 4.500 man. De 52-jarige Cosgrove, thans commandant van de 1ste Divisie van het Australische leger, heeft onder andere gevochten in Vietnam. Hij krijgt vermoedelijk ook het commando over de totale multinationale vredesmacht, die uit 7.000 tot 8.000 man zal bestaan.

Vanochtend werd in de Indonesische hoofdstad Jakarta voor het gebouw van de Verenigde Naties en voor de Britse ambassade geprotesteerd. De politie schoot rubberkogels af op een menigte van ongeveer 100 mensen voor het VN-gebouw; een man werd aan zijn schouder gewond. In de Britse ambassade verblijft nog steeds de vorige week vrijgelaten Oost-Timorese onafhankelijkheidsleider `Xanana' Gusmão. Ongeveer 60 demonstranten eisten dat hij uit de ambassade wordt gezet. Maar tegelijkertijd trok een veel grotere groep van overwegend studenten, meer dan 300 mensen, op naar het parlementsgebouw in Jakarta. Mikpunt van hun protest was de chefstaf van de strijdkrachten, generaal Wiranto, die verantwoordelijk zou zijn voor het geweld in Oost-Timor.

In de Noord-Australische havenplaats Darwin zijn de voorbereiding voor de vredesmissie naar Oost-Timor in volle gang. In die plaats zijn ook kampen opgezet voor de bijna 1.500 vluchtelingen die daar gisteren aankwamen. De Australische autoriteiten stellen een onderzoek in naar aanleiding van berichten dat zich onder de vluchtelingen ook enkele leden van pro-Indonesische milities bevinden. Vluchtelingen zouden hen hebben aangewezen als daders van geweld.