`Armoede is ernstige bedreiging van milieu'

Armoede en overconsumptie zijn volgens de UNEP, de milieu-organisatie van de Verenigde Naties, de ernstigste bedreigingen voor het milieu. In een vandaag verschenen rapport waarschuwt de UNEP voor onherstelbare schade aan sommige ecosystemen op aarde.

Volgens het rapport, getiteld GEO-2000 (Global Environment Outlook 2000), zouden de ontwikkelde landen het gebruik van natuurlijke hulpbronnen met negentig procent moeten reduceren om derdewereldlanden de kans te geven hun armoede te overwinnen. Volgens het rapport is ,,uitstel van actie niet langer een optie''.

De directeur van de UNEP, de voormalige Duitse minister van Milieu Klaus Töpfer, is er van overtuigd dat tien keer minder consumeren, waartoe het rapport oproept, ,,absoluut realistisch'' is. ,,Dit zijn geen visionaire ideeën'', aldus Töpfer in een gesprek met de BBC. ,,Het is een noodzaak in een wereld met een jaarlijkse bevolkingsgroei van 80 miljoen mensen.''

Een gebrek aan schoon water en de opwarming van de aarde vormen volgens GEO-2000 de ernstigste bedreigingen voor de mensheid. Op sommige terreinen zijn positieve resultaten bereikt, zoals in de ontwikkeling naar een meer duurzame productie. Maar daar staan volgens het rapport nieuwe gevaren tegenover. Genoemd wordt ondermeer het gebruik van stikstof als meststof. Activiteiten van de mens hebben, aldus het rapport, de hoeveelheid stikstof die door planten moet worden opgenomen de afgelopen tijd verdubbeld. De helft daarvan komt echter in de lucht en het water terecht, en draagt daardoor bij aan het broeikaseffect en aan de algen-productie in het water.

In zijn inleiding bij het VN-jaarverslag stelt secretaris-generaal Kofi Annan dat veel van de recente natuurrampen een gevolg zijn van menselijk handelen, of het gebrek daaraan. ,,Vaak is het menselijk gedrag dat natuurlijke risico's verandert in onnatuurlijke rampen.'' Het is volgens Annan geen toeval is dat negentig procent van de slachtoffers van dit soort rampen valt in derdewereldlanden.

De risico's worden vergroot door uitputting van de bodem. De grond is daardoor onvoldoende in staat zware regenval te verwerken, waardoor erosie toeneemt, evenals de kans op overstromingen. Dat werkt urbanisatie in de hand. Alleen al in 1998 zijn volgens Annan 25 miljoen mensen om die reden naar vaak toch al overbevolkte steden getrokken. De VN schat de kosten van natuurrampen in 1998 op meer dan 80 miljard dollar, tien keer zoveel als in 1988.