Israel, Palestijnen leggen hun hardste eisen op tafel

Israel en de Palestijnen hebben gisteren bij het begin van hun onderhandelingen over een definitieve vredesregeling hun hardste standpunten geëtaleerd. Dat gebeurde tijdens een officiële plechtigheid bij Erez, de grenspost bij Gaza.

De leider van de Palestijnse delegatie, Abu Mazen, zei dat de Palestijnen streven naar een Palestijnse staat binnen de grenzen van 1967 met (Oost-)Jeruzalem als hoofdstad. Ontmanteling van de Israelische nederzettingen (144) en terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen naar hun vroegere woonplaatsen in Palestina of schadevergoeding gaf hij eveneens aan als voorwaarden voor vrede met Israel.

Namens Israel zei minister van Buitenlandse Zaken David Levy, dat er van terugkeer naar de grenzen van 1967 geen sprake zal zijn, Jeruzalem de ondeelbare hoofdstad van Israel blijft, de nederzettingen in grote blokken zullen worden geconcentreerd (wat betekent dat kleinere nederzettingen in Palestijns gebied zullen worden ontmanteld) en geen vreemd leger de rivier de Jordaan in westelijke richting oversteekt.

Deze uitgangspunten vormen de basis waarop de partijen zullen proberen in januari 2000 tot een raamovereenkomst te komen. Die overeenkomst moet in september van dat jaar tot een vredesregeling leiden die een einde maakt aan de honderdjarige botsing tussen het zionisme en Palestijnse nationalisme.

De ministers Shimon Peres en Jossi Beilin zijn ondanks de enorme feitelijke en psychologische problemen die moeten worden overwonnen van mening dat het mogelijk is volgens het tijdschema van premier Ehud Barak in januari 2000 tot een Israelisch-Palestijnse raamovereenkomst te komen. Het idee is dat deze overeenkomst het uitgangspunt zal zijn voor een volgend jaar februari te beleggen driehoekstop in Camp David tussen president Bill Clinton, de Palestijnse leider Yasser Arafat en Israels premier Barak. Tijdens die top zullen de nu nog voor veel Israelische politici en commentatoren onoplosbaar lijkende problemen als de kwestie-Jeruzalem op tafel komen, in de hoop dat uit de schoorsteen in Camp David witte rook zal komen. Goed ingevoerde Israelische commentatoren zijn van oordeel dat interventie van de Amerikaanse president Clinton noodzakelijk is om de grote struikelblokken op weg naar de vrede te nemen.

Premier Barak heeft zijn vredesvisie afgestemd op de Amerikaanse politieke klok. Zijn tijdschema loopt min of meer synchroon met het laatste effectieve politieke jaar van Clinton als president. Het formele begin van de onderhandelingen zwengelt in Israel en bij de Palestijnen het debat over een vredesregeling aan. Het gonst van de ideeën, zoals het voegen van het Arabische dorp Abu Dis bij Jeruzalem, zodat de Palestijnen kunnen zeggen dat Jeruzalem de hoofdstad van de Palestijnse staat is.