Een vlucht keukenhulpen

Behalve aandelenopties, oude meesters en piramidespelen kan er weinig lucratiever zijn dan de handel in handige keukenhulpen. Uitpuilende laden onder het aanrecht, in de bijkeuken een rek vol, in de garage nog eens drie tot de rand toe gevulde kratten, toch laat een mens zich graag verleiden tot de aanschaf van de zoveelste onmisbare keukenhulp. De voorraad in depots opgeslagen BKR-kunstwerken moet in het niet vallen bij de tritsen ongebruikte keukenhulpen die de Nederlandse huishoudens in de loop der jaren hebben verzameld.

Vooral apparaten die dingen doen waar je anders nooit aan toekomt – kersen ontpitten, warme melk schuimig kloppen, wafels bakken, lavendelijs maken – oefenen een enorme aantrekkingskracht uit. De aangeschafte handige hulpen maken de diepgevoelde latente kookbehoeften echter zelden blijvend manifest en dus leiden de broodbakmachine, de aspicstekers en de zesteur op den duur een vergeten en teruggetrokken bestaan in de donkere hoeken van keukenladen en -kastjes.

Wie, door schade en schande wijs geworden, kookwinkels, beurzen, markten en braderieën mijdt, staat in een slapeloze nacht toch nog aan allerlei verleidingen bloot. De standwerkers van Tel Sell en TV-shop prijzen naast borstvergroters, buikverkleiners, verzamel-cd's en verwijderaars van vreselijke vlekken ook wonderpannen, veelzijdige groentesnijders en het verbazingwekkende schilapparaatje `Rotato' aan. De topper oogt als een slacentrifuge met ingebouwde slagroomklopper en maakt, heel uitgekookt, alle andere keukenhulpen overbodig.

Het commercieel concept van de nachtelijke koopprogramma's is dat er voor al het kleine leed waarvan je een slapeloze nacht zou kunnen hebben een oplossing te koop is. Glorende kaalheid, kleine borsten, brede heupen, hinderlijk overgewicht of ondermaats geheugen, voor alles is er een remedie bereikbaar, als je maar een druktoetstelefoon en een creditcardnummer hebt.

Het moet de belofte zijn van eeuwige jeugd, gezondheid en gemak die ook tot aankoop van handige en onmisbare keukenhulpen beweegt. Helaas, zoals de wijn die op een Italiaans terras zo heerlijk smaakt, thuis veel aan charme heeft verloren, zoals computerprogramma's overal werken behalve op de eigen computer, zo doen veel handige keukenhulpen het voortreffelijk bij demonstraties in winkels, op beurzen en op de televisie maar niet in de eigen keuken.

De taxonomie van de keukenhulp is gebaseerd op twee belangrijke variabelen, bruikbaarheid en reinigbaarheid. Het droevigst stemmen de keukenhulpen die schoon te maken noch bruikbaar zijn. De meeste irritatie wekken de apparaten die wel bruikbaar maar niet te reinigen zijn. Mijn elektrische contactgril is slechts een van de veel voorzieningen van de laatste soort. Twee keukenhulpen uit eigen bezit die in de eerste categorie vallen, zijn een soepballetjesmaker en een deegvlechtwerk-voor-vruchtenvlaai-maker. Beide, aangeschaft op de huishoudbeurs, ontberen elke functionaliteit en het schoonmaken is een hels karwei. Gelukkig hoeft dat maar één keer.

In het zeldzame geval dat een keukenhulp zowel handig als schoon te maken is, doet zich vaak het probleem van de spoorloos verdwijnende onmisbare hulpstukken voor. Daar staat tegenover dat de hoeveelheid doppen, noppen, raspen, deksels, ringetjes, gardes, haken, schijven, bekers, pinnen en pennen waarvan je geen flauw idee meer hebt bij welk apparaat ze horen, fors aanzwelt. Een klasse apart vormen de handige hulpen die door hun plaats in het keukenkastje een culinaire toepassing doen vermoeden, maar waarvan volstrekt onduidelijk is waartoe ze dienen. Zelf ben ik bijvoorbeeld in het bezit van een raadselachtige roller met ongelijke wieltjes en van een vreemd verzilverd emmertje met een in het deksel geïntegreerd cilindervormig bakje. Er moet een markt zijn voor een keukenhulpdetermineergids.

Troostrijk is een oude kookwijsheid. Geen enkel apparaat is echt onmisbaar in de keuken, behalve je handen.

    • Joep Habets