King Lear tussen hiphop en cocaïne

Met King Lear van Shakespeare kun je alle kanten uit. Filmregisseur Kurosawa maakte van King Lear ooit een Japanse samoerai, en schrijver Toergenjev veranderde de koning in een Russische landeigenaar. De Antilliaanse schrijver Felix de Rooy heeft King Lear nu geplaatst in de door geweld en drugs verziekte hiphop-scene. In De Rooys rap-musical Rapido is King Lear een luidruchtig cocaïne snuivende platenbons met dreadlocks en rolschaatsen. `Shakespeare goes hip hop' is de leuze die jonge bezoekers moet trekken.

Het decor is zo kaal als de set van een hiphopgroep: een ijzeren stellage met twee rijdende trappen. In de hoek staat DJ Kypski, drievoudig Nederlands kampioen platen draaien. Hij zet een paar vette beats neer die de show swingend en krachtig voortstuwen. Eén voor één komen de spelers op, in maffiakostuums, of wijde sportkleding. In raps introduceren zij zichzelf.

De Rooy heeft slechts in grote lijnen de intrige van Shakespeare overgenomen. Verder gaat hij zijn eigen gang. De excentrieke zakenman King Ra doet zijn platenlabel over aan zijn twee valse, slijmende dochters. Deze gooien hun vader meteen uit hun villa. Geflipt zwerft de berooide koning door de sloppenwijken. Soms zijn De Rooys aanpassingen wat gewild modern, maar er zitten ook mooie vondsten bij. Zo maakt hij van de machtsstrijd tussen de schoonzonen uit het oorspronkelijke stuk een muzikale richtingenstrijd. De ene schoonzoon wil als vanouds snoeiharde gangstarap maken (`Fuck da Police!'). De andere wil vernieuwing en ziet meer brood in zoete, melodieuze R&B. Niet alleen de liedjes, maar ook de teksten zijn op rijm. De teksten zijn stevig en simpel, zoals dat hoort bij raps. : `Jij draait toch al met je reet/ Sinds je vast voedsel eet,' zegt de ene zuster tegen de ander.

De cast is gerecruteerd uit rapgroepen als de Spookrijders, de East West Connexion en de Zombie Squad. De rappers weten hoe ze een show moeten neerzetten en hoe ze het kritische jonge publiek moeten meekrijgen. Hierdoor wordt Rapido een mooi theaterspektakel, met veel ruimte voor de individuele spelers om hun kunsten te vertonen. DJ Kypski geeft opzwepende scratchsolo's; R&B groep East-West Connexion zingt een paar mooie nummers, en Sylvain Veldkamp, Europees kampioen breakdancen, kan verschrikkelijk goed spinnen: hij tolt eindeloos in het rond, op zijn hoofd staand op een colablikje.

Regisseur Helmert Woudenberg houdt de vele losse nummers goed bijeen. Zijn grote verdienste is dat hij de ongeschoolde krachten – slechts twee van de dertien spelers zijn van huis uit acteur – ook nog tot redelijk acteerwerk heeft bewogen door gebruik te maken van hun mogelijkheden. De rappers laat hij bijvoorbeeld overdreven stoer spelen, zoals zij dat ook doen in hun normale podiumact. De Antilliaanse zanger en beeldend kunstenaar Ruben la Cruz, die de rol van King Ra speelt, brult onverstaanbaar en kan slecht zijn tekst onthouden. Dus maakt Woudenberg een ronddweilende junkie van hem die zich incoherent uitdrukt. Zo wordt gebrek een verdienste.

Gaandeweg de stampende show raakt het koningsdrama behoorlijk op de achtergrond, waardoor Rapido uiteindelijk niet veel met Shakespeare te maken heeft. Soms is dat jammer. Zo wordt de aangrijpende sterfscène, waarin de koning verteerd door spijt bij het lijk van zijn enige goede dochter staat, weggelachen omdat King Ra een met diarree besmeurde onderbroek draagt. De hieraan voorafgaande shootout is wel weer typisch Shakespeare: veel lijken, veel bloed, veel lawaai.

Voorstelling: Rapido. Regie: Helmert Woudenberg. Tekst: Felix de Rooy. Muziek: Thomas Elbers. Spel: Ruben la Cruz, Tijmes Woudenberg, e.a.. Gezien Theater a/d Schie Schiedam. Tournee t/m 29/1. Inl. (020) 6260350.

    • Wilfred Takken