Gouden Leeuw voor film van Zhang Yimou

De film Not One Less (Yi Ge Dou By Neng Shao) van de Chinese regisseur Zhang Yimou heeft zaterdag de Gouden Leeuw gewonnen op het Filmfestival van Venetië. Zhang (49) droeg zijn Leeuw op aan de schoolkinderen die in de film spelen en aan alle andere schoolkinderen in China.

Not One Less, die voor de officiële competitie in Cannes geweigerd werd, betekent de tweede Gouden Leeuw voor Zhang. De eerste kreeg hij in 1992 voor The Story of Qui Ju. Zhang won eerder al een Zilveren Leeuw in Venetië en prijzen op de festivals van Berlijn en Cannes.

De grote prijs van de jury, onder voorzitterschap van de Joegoslavische regisseur Emir Kusturica, ging naar The Wind Will Carry Us van de Iraanse regisseur Abbas Kiarostami. Kiarostami (59) won twee jaar geleden met zijn vorige film, The Taste of Cherry, de Gouden Palm in Cannes. The Wind Will Carry Us won in Venetië ook de prijs van de internationale pers. De nieuwe prijs voor beste regie gaf de jury, waarin onder meer kunstenaar Cindy Sherman en actrice Maggie Cheung zitting hadden, aan de andere Chinese film in de competitie, Seventeen Years van Zhang Yuan. Zhang Yuan (36) is vaste gast op het Filmfestival van Rotterdam en was vorig jaar in Cannes met East Palace, West Palace. De prijzen voor deze drie regisseurs staan haaks op de wens van directeur Alberto Barbera, die wil dat het Venetiaanse festival meer aandacht besteedt aan jong, onbekend talent. De 56ste Mostra heeft echter weinig nieuwe namen om te onthouden opgeleverd.

Not One Less is een op een waar gebeurde geschiedenis gebaseerd verhaal over Wei Minzhi, een dertienjarig meisje dat een maand lang de onderwijzer van een arme plattelandsschool moet vervangen. Veel leerlingen verlaten de school voortijdig om geld te gaan verdienen in de stad. De meester belooft Wei 10 yuan bonus als ze erin slaagt geen leerling meer te verliezen. Als er toch een leerling vertrekt, doet de koppige Wei alles dat binnen haar mogelijkheden ligt om hem terug te vinden. Uiteindelijk biedt een oproep op de televisie uitkomst. De leerling wordt gevonden en kijkers doneren krijt, schriften en genoeg geld voor een volledig nieuwe school.

Zhang Yimou laat er geen twijfel over bestaan dat geld de drijfveer is van vrijwel alle personen in Not One Less. Het happy end is een sprookjeseinde. Not One Less is een geraffineerde, in schone beelden gevatte film die zowel hartverwarmend als satirisch is. ,,Ik heb deze film met mijn hart gemaakt en ik hoop dat de toekomstige generatie het beter heeft'', zei Zhang tijdens de prijsuitreiking. Bijzonder aan deze film van Zhang, die eerder actrice Gong Li groot maakte, is niet alleen dat alle rollen gespeeld worden door niet-professionele acteurs: onderwijzer, dorpshoofd, televisiepresentatrice en scholieren spelen allemaal zichzelf.

De jury passeerde voor de hoofdprijzen alle Amerikaanse en Europese films onder de achttien producties in de competitie. Alleen de acteursprijzen gingen naar Europese films. Jim Broadbent kreeg een Coppa Volpi voor zijn vertolking van tekstschrijver William Schwenk Gilbert in Mike Leighs film Topsy-Turvy, over de Engelse muziektheatermakers Gilbert en Sullivan. Nathalie Baye won de prijs voor beste actrice voor haar naamloze rol in de liefdesgeschiedenis Une Liaison Pornographique. Europeanen en Amerikanen droegen alleen als producenten iets aan de hoofdprijzen bij. Not One Less werd mede gefinancierd door Columbia Tristar, The Wind Will Carry Us (officiële titel: Le vent nous emportera) werd door de Franse maatschappij MK2 geproduceerd, en Seventeen Years is een Italiaans-Chinese coproductie. Voor het Italiaanse deel was Fabrica verantwoordelijk, de filmmaatschappij van kledingbedrijf Benetton, waarvan Marco Müller directeur is. Müller, tevens directeur van het filmfestival van Locarno, wil met Fabrica net zoiets bereiken als met het Hubert Bals Fonds, dat hij bedacht tijdens zijn korte voorzitterschap van het Filmfestival Rotterdam. Regisseur Zhang Yuan toonde zich zeer verheugd over de bekroning van zijn film, die anders dan Not One Less niet als officiële Chinese inzending mocht gelden. De prijs voor Seventeen Years lijkt daarom ook een politieke bekroning. Zowel Zhang Yuan als Zhang Yimou, die nu wel door China werd gesteund, hadden eerder moeilijkheden met de Chinese censuur.

De enige Italiaanse film die in Venetië een prijs kreeg was Questo e il Giardino. Regisseur Giovanni Davide Maderna mocht als winnaar van de nieuwe prijs voor het beste debuut, de Premio Luigi de Laurentiis, niet alleen 100.000 dollar, maar ook 20.000 meter film mee naar huis nemen. De persprijs voor het beste debuut ging naar Being John Malkovich van Spike Jonze. Jonze en komiek Jerry Lewis, die een Gouden Leeuw voor zijn hele oeuvre kreeg, waren de enige Amerikanen die in Venetië in de prijzen vielen.