Onderzoek Congres naar ruzie NAVO

Het Amerikaanse Congres gaat onderzoeken of de Britse commandant van de NAVO-troepen in Kosovo, generaal Michael Jackson, zich schuldig heeft gemaakt aan insubordinatie.

Jackson weigerde afgelopen juni een opdracht uit te voeren van de opperbevelhebber van het bondgenootschap, de Amerikaanse generaal Wesley Clark. Amerika's hoogste militair, voorzitter van de chefs van staven Hugh Shelton, vindt de affaire ,,verontrustend''.

De kwestie werd vorige maand naar buiten gebracht door het weekblad Newsweek. Shelton heeft de bijzonderheden nu voor de Senaatscommissie voor de strijdkrachten bevestigd, en verklaard dat het voorval ernstige vragen oproept over de commandostructuur binnen de de NAVO.

Het conflict tussen Jackson en Clark speelde nadat een kleine eenheid Russische militairen in juni onverwachts Kosovo was binnengetrokken en het vliegveld van Pristina had bezet. Clark beval Jackson om tanks en pantserwagens naar het vliegveld te sturen, om de landingsbaan weer onder controle te krijgen. ,,De bedoeling was om iets op de landingsbaan te zetten om te garanderen dat niemand het vliegveld kon gebruiken om versterkingen aan te voeren'', aldus Shelton.

Maar Jackson weigerde de opdracht van zijn meerdere uit te voeren. Toen Clark voet bij stuk hield, zou Jackson hebben gezegd:,,Dit is het niet waard om de Derde Wereldoorlog over te beginnen.''

Daarop nam Jackson contact op met zijn Britse bevelhebber, generaal Charles Guthrie. Die belde vervolgens Shelton uit zijn bed, en de twee topmilitairen kwamen overeen dat de zaak geen breuk in het bondgenootschap waard was. Jackson kreeg zijn zin, en binnen enkele dagen bleek de juistheid van zijn argument dat de Russen op het vliegveld geen ernstig obstakel voor de NAVO-operatie waren.

Senator John Warner, de Republikeinse voorzitter van de commissie voor de strijdkrachten, wil nagaan of Jackson in zijn recht stond en of dergelijk gedrag meer voorkomt binnen het bondgenootschap. ,,Hoe kun je een militaire operatie uitvoeren als ondergeschikten kunnen besluiten dat ze de opperbevelhebber niet willen gehoorzamen?'', aldus Warner. Shelton beaamde dat de kwestie zorgwekkend was, omdat discipline in militaire operaties een kwestie van leven of dood kan zijn.

Volgens Warner is er binnen het bondgenootschap een ongeschreven regel gegroeid dat een ondergeschikte zijn bevelhebber van zijn eigen land kan vragen om een bevel van een buitenlandse officier die binnen de NAVO-structuur zijn meerdere is, niet te gehoorzamen. Voor zo'n procedure zou zelfs een speciale uitdrukkeing zijn: een rode kaart gebruiken.

Een anonieme functionaris van het Pentagon wijst er in The New York Times op dat juist de VS niet graag de vrijheid zouden opgeven waar generaal Jackson gebruik van maakte: de mogelijkheid om opdrachten van een buitenlandse bevelhebber die Amerikaanse soldaten in gevaar kunnen brengen in twijfel te trekken.