Nog meer grandeur

Frankrijk heeft zelden spijt van de historische vergissingen die het maakt. Ze worden gesublimeerd, op zo'n manier dat onze fouten juist verdiensten blijken te zijn. Zo is 42 jaar na dato een grote meerderheid van de Fransen er nog steeds zeer tevreden over dat hun leiders nooit het Verdrag van Rome hebben ondertekend. Frankrijk maakt zich dus op om het derde millennium binnen te gaan zoals het uit het vorige tevoorschijn is gekomen, in splendid isolation. Want het alleen staan past heel goed bij het gevoel voor grandeur dat de Fransen met de paplepel kregen ingegoten, eerst door de gaullisten, toen door de socialisten, en nu door allebei tegelijk. Dwars tegen iedereen ingaan is sinds generaal De Gaulle een tweede nationale natuur.

Natuurlijk moet voor onze eigengereidheid een prijs worden betaald. De Franse economie is internationaal gezakt van de vierde naar de achtste plaats. Buitenlandse investeerders mijden ons land. De Airbus en de Arianeraket zijn zonder ons gemaakt. Buiten de Europese markt stelt onze landbouw niets meer voor en de stadsbewoners betalen een vermogen aan belasting voor de boeren die overgebleven zijn. Er moest zelfs nationalisatie van de kaasindustrie aan te pas komen om onze Camembert van rauwe melk en onze Crottin de Chavignol te redden, want dit uniek culinair erfgoed was echt onbetaalbaar geworden. Natuurlijk, er zijn momenten dat we lonken naar Brussel, de wereldhoofdstad van de overheidssubsidies. Maar we weten dat hier de schoonheid van de duivel in het spel is.

Voor Frankrijk valt er niets goeds te verwachten van een Europa waarin vanaf het begin de hoofdrol wordt gespeeld door Duitsland, de eeuwige tegenstander. Omdat er geen echte verzoening heeft plaatsgevonden, koesteren de Fransen tegenover hun Duitse buren nog altijd dezelfde revanchistische gevoelens als in het interbellum. En de Duitse eenwording heeft het excessieve wantrouwen van de Fransen alleen maar versterkt. Deze diepgewortelde argwaan dreef Frankrijk ertoe al heel snel van de NAVO afstand te nemen, en ook van het Atlantisch bongenootschap. Frankrijk stemde in de veiligheidsraad van de VN meestal mee met de Sovjet-Unie en China, deed niet mee aan de Golfoorlog (Saddam is een vriend), en ook niet aan het geallieerde optreden in Bosnië en Kosovo (Miloševic is een broeder).

Als we zo doorgaan, bestaat het gevaar dat we vroeg of laat net als Fidel Castro heel alleen op ons eilandje voor ons uit zitten te murmelen. Er beginnen echter wel stemmen op te gaan van mensen die de moed hebben te stellen dat er een andere politiek moet komen. Nu er een Europa van 27 of van 30 staat aan te komen, zouden wij met een beetje geluk het laatste Europese land kunnen zijn dat toetreedt tot de Unie. Zou tenslotte, nu Frankrijk niet voorop kon lopen, het sluiten van de rij niet toch van enige `Franse grandeur' getuigen?