Doping

Ik ging ergens naar binnen en van twee kanten tegelijk werd het me toegeroepen: ,,Zo, wat lees ik nu, jullie moeten voortaan ook in een flesje plassen, ha, ha ha!'' Hoon en leedvermaak, al was het goedmoedig. Ze hadden in de Volkskrant gelezen dat er dopingcontroles bij de schakers zouden kunnen komen.

Het is nog niet zover. De KNSB heeft ontheffing gevraagd van de dopingvoorschriften waaraan de sportbonden moeten voldoen als ze subsidies willen krijgen en voorlopig is die ontheffing ook verleend. Dat kan nog veranderen. En nu de FIDE zich heeft aangesloten bij het IOC — soort zoekt soort — dreigt ook in de internationale schaakwereld het gevaar van dopingcontroles.

Ik heb vroeger wel eens navraag gedaan bij deskundigen of er middelen bestonden die een schaker tot betere prestaties konden brengen. Vooral uit algemene wetenschappelijke belangstelling, maar ik was wel van plan om met eventuele nuttige tips persoonlijk mijn voordeel te doen. Die tips kwamen niet. Het kan zijn dat ik bij de verkeerde deskundigen was en het is ook mogelijk dat er tegenwoordig betere middelen zijn dan toen. Die dreigende dopingcontroles zijn een mooi voorbeeld hoe regelaars een probleem kunnen scheppen uit het niets. Er bestaat geen dopingprobleem in de schaakwereld, nog niet. Maar als er controles komen, zijn de topschakers wel gedwongen om zich tot de medicijnmannen te wenden die kunnen vertellen hoeveel koffie ze mogen drinken en welke stoffen ze niet mogen gebruiken. En als die contacten er eenmaal zijn, dan ligt het ook voor de hand om de medicijnman te vragen of hij behulpzaam kan zijn bij het verbeteren van de prestaties. Als er dopingcontroles komen in de schaakwereld, zal er ook doping worden gebruikt.

Misschien valt het mee. In Duitsland heeft de schaakbond onder druk van de Duitse sportfederatie al in 1992 dopingreglementen ingevoerd, maar controles zijn er sindsdien voor zover ik weet nog niet geweest.

Misschien valt het niet mee. Het rookverbod in de toernooizaal is ook in Duitsland begonnen, ook onder druk van de sportfederatie. Het werd in het begin als belachelijk beschouwd en nu weten we niet beter meer.

In 1992 schreef ik: ,,Volgend jaar in Dortmund. Kasparov en Timman vullen hun flesje. Volgens de internationale controlenormen. (`Hemd omhoog, broek naar beneden, een arts dient ter plekke toe te zien dat de urine uit de officiëel daarvoor aangewezen opening komt.') Zullen de schakers dit accepteren? Ze zouden geen knip voor de neus waard zijn. Bij de geest van Steinitz, Lasker, Capablanca, Euwe en Aljechin, ik houd werkelijk niet van dwang, maar in dit speciale geval mag ik toch hopen dat de Grootmeesterbond zijn leden op straffe van royement streng zal bevelen om deze onzin te boycotten.''

De Grootmeesterbond bestaat niet meer, maar nog steeds geldt dat een schaker die zich aan de vernederende controle zou onderwerpen, met pek en veren bewerkt uit de schaakwereld verwijderd dient te worden en gemeden als ware hij een melaatse.

Nu iets anders en verkwikkenders, de partij die Timman en Kasparov zondag speelden op de Maasvlakte, met containers als stukken die door hijskranen verplaatst werden. Helaas, of misschien ook wel gelukkig, werden de kranen niet door de schakers, maar door ervaren vaklieden bediend.

Op het Internet opperde een functionaris van de KNSB dat de overwinning van Timman wel afgesproken werk zal zijn geweest. Je beste vrienden zitten bij de bond! De Kasparov die ik ken is er niet een met wie je kan afspreken dat hij verliest.

Wit Kasparov-zwart Timman

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-c4 Pg8-f6 4. d2-d3 Lf8-c5 5. c2-c3 d7-d6 6. Lc4-b3 0-0 7. Lc1-g5 Lc8-e6 8. Pb1-d2 a7-a6 9. h2-h3 Lc5-a7 10. Lg5-h4 Een slappe opzet, eigenlijk niets voor Kasparov. 10...Kg8-h8 11. g2-g4 Pc6-e7 12. Lh4xf6 g7xf6 Reeds de ouden wisten dat deze verzwakking niet zo erg is, en zeker niet nu wit zelf veld f4 verzwakt heeft. 13. Pf3-h4 Pe7-g6 14. Ph4-g2 c7-c6 15. Dd1-f3 d6-d5 16. Pd2-f1 a6-a5 17. Pf1-g3 La7-c5 18. a2-a4 Lc5-e7 19. Lb3-a2 Ta8-a6 20. Pg3-h5 Ta6-b6 21. Df3-e2 Dd8-d6 22. 0-0 Tf8-d8 23. Tf1-d1 d5-d4 24. Td1-d2 Dd6-c5 25. Td2-c2 Dc5-d6 26. Pg2-e1 Td8-g8 27. Pe1-f3 Dd6-d7 28. Kg1-h1 c6-c5 29. La2xe6 Zwart stond al goed, maar dit is een zware positionele concessie, want de zwarte pionnen worden weer bewegelijk. 29...f7xe6 30. Pf3-d2 Tb6-a6 31. Pd2-c4 Le7-d8 32. Tc2-c1 Tg8-f8 33. f2-f3 Ld8-c7 34. Ta1-a3 Ta6-a8 35. Ta3-b3 Dd7xa4 36. Tb3xb7 Da4-c6 37. Tb7-b3 f6-f5

38. Pc4-d2 Tf8-f7 39. c3-c4 a5-a4 40. Tb3-b5 Lc7-a5 41. Pd2-f1 La5-b4 42. Pf1-g3 f5xg4 43. f3xg4 Ta8-f8 44. Tc1-f1 Dc6-e8 45. Tf1xf7 De8xf7 46. g4-g5 Pg6-f4 47. De2-f3 Pf4xh5 48. Df3xh5 Df7-f2 49. Pg3-e2 Df2-f3+ 50. Dh5xf3 Tf8xf3 51. Kh1-g2 Tf3xd3 52. Pe2-g3 Kh8-g7 53. Tb5-b6 Lb4-e1 54. Pg3-f1 Kg7-f7 55. Pf1-h2 Td3-d2+ 56. Kg2-h1 Td2-e2 57. Ph2-g4 Te2xe4 58. Pg4-f6 Te4-e2 59. Pf6xh7 en wit gaf op.

Het was zondag een dag van hoog bezoek, want terwijl Rotterdam en omstreken Kasparov ontvingen had Amsterdam Alexei Shirov, die bij het jaarlijkse evenement Schaken in het Vondelpark de blindsimultaan speelde. Tegen vijf tegenstanders maakte hij 3-2. De enige die van hem won was een Amsterdamse jeugdspeler.

Wit Shirov-zwart Erwin l'Ami

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 e7-e6 6. g2-g4 Pb8-c6 7. g4-g5 Pf6-d7 8. Lc1-e3 a7-a6 9. f2-f4 Dd8-c7 10. Lf1-g2 b7-b5 11. 0-0 Lc8-b7 12. f4-f5 Pc6xd4 13. Dd1xd4 Pd7-e5 14. f5xe6 f7xe6 15. a2-a4 b5xa4 16. Pc3xa4 Lf8-e7 17. Pa4-b6 Ta8-b8 18. Lg2-h3 Geen goede zet. 18...Dc7xc2 Want nu e4 instaat is dit sterk. 19. Dd4-a4+ Dc2xa4 20. Ta1xa4 Lb7-c6 21. Ta4-a5 Voorbereiding op een uit nood geboren kwaliteitsoffer. 21...Le7-d8 22. Ta5xe5 d6xe5 23. Pb6-c4 Tb8-b3 24. Pc4-d6+ Ke8-d7 25. Pd6-c4 Kd7-e8 26. Pc4-d6+ Ke8-d7 27. Pd6-c4 Lc6xe4 28. Pc4xe5+ Kd7-c7 29. Tf1-f7+ Kc7-d6 30. Pe5-c4+ Kd6-c6 31. Lh3xe6 Wit lijkt nog aardig tegenspel te hebben.

31...Tb3xe3 Maar dit tijdelijke offer maakt er een eind aan. 32. Pc4xe3 Ld8-b6 33. Kg1-f2 Th8-d8 34. Kf2-e2 Le4-d3+ 35. Ke2-f3 Ld3-g6 Dreigt vooral 36...Td3 36. Pe3-c4 Lg6xf7 37. Le6xf7 Lb6-c7 38. Kf3-e4 Lc7xh2 Wit gaf op.