Uit het lood: Berichten uit de branche

Politici krijgen boek niet af

Eigenlijk zou Tweede-Kamerlid Rob Oudkerk (PvdA) deze zomer het boek over zijn belevenissen als lid van de parlementaire enquêtecommissie naar de Bijlmerramp schrijven, maar het is er niet van gekomen. Het Bijlmer-boek, dat zou gaan over de druk die van verschillende kanten op een enquêteur wordt uitgeoefend, is uitgesteld tot komend voorjaar.

Oudkerk wil eerst meer afstand nemen van de enquête. ``Het was nog te vroeg. Als ik het boek nu was gaan schrijven, dan was er veel gevoel in gekomen, ik ben tenslotte acht maanden met de Bijlmer bezig geweest. Het lijkt me verstandiger nog even te wachten. Dan kun je de dingen meer in hun werkelijke proporties zien. Bovendien was ik deze zomer meer toe aan rust dan aan het schrijven van een boek. Ik was op vakantie en dacht: ja, ik ben daar gek.''

Het Kamerlid hield tijdens het commissiewerk een dagboek bij dat de basis voor het boek moet gaan vormen. ``Als je in zo'n commissie zit, komt er zoveel op je af, ik denk dat het ook voor anderen nuttig is als ik dat met hen deel.'' Vanuit de PvdA-fractie, zegt Oudkerk, is geen druk op hem uitgeoefend om meer afstand te nemen tot de enquête voor hij aan het schrijven gaat. ``Als ik iets wil schrijven dan houden ze me niet tegen.'' Waarschijnlijk blijft Oudkerk het enige lid van de commissie dat zijn indrukken te boek stelt. Voorzitter Theo Meijer (CDA) heeft in elk geval geen schrijfplannen, zegt zijn medewerkster. ``Hij is daar ook helemaal het type niet voor.''

Oudkerks partijgenote Marjet van Zuijlen is wel gaan schrijven, maar heeft haar boek Retour Nijmegen-Den Haag ook nog niet af. ``Het is een dagboek waarvan nog niet helemaal duidelijk is hoe lang ze ermee doorgaat. Het eerste deel hebben we net binnen, maar het eindpunt is arbitrair,'' zegt Annette Portegies van uitgeverij Prometheus. ``Prinsjesdag zou een logisch punt zijn, of het moment waarop ze gaat trouwen.''

Van Zuijlen, die deze maand in het huwelijk treedt met een Nijmeegse wethouder, kwam onlangs in het nieuws door de gesprekken die ze voerde met het ministerie van Economische Zaken over een overstap naar de ambtenarij. Portegies betwijfelt of het Kamerlid dáár veel over zal schrijven. ``Ik denk dat ze inmiddels genoeg heeft van die publiciteit.'' Het grootste deel van het boek gaat over de dagelijkse beslommeringen van een volksvertegenwoordiger. Retour Nijmegen-Den Haag verschijnt waarschijnlijk eind dit jaar.

Paardenfluisteraar met paardenplaatjes

Het nieuwe boek van paardenkenner Monty Roberts, Shy Boy, verschijnt komend voorjaar bij uitgeverij Bosch & Keuning. Van Roberts' vorige boek, De man die naar paarden luistert, verschenen zeven drukken bij de concurrerende uitgeverij Prometheus. Ondanks dat succes toonde die uitgeverij geen belangstelling voor het nieuwe boek. Er staan te veel plaatjes in.

Roberts' eerste boek bevatte behalve zijn eigen levensverhaal een eerste aanzet tot een beter begrip van de paardentaal Equus en bezorgde hem naam als `de echte paardenfluisteraar' om hem te onderscheiden van romanschrijver Nicholas Evans. Shy Boy is een niet alleen in woorden maar ook in honderd foto's van de vermaarde paardenfotograaf Christopher DyDyk verteld verhaal. Die foto's maakten het voor uitgeverij Prometheus moeilijk om het boek uit te geven. Een chique kleurendruk maken is niet de grootste kracht van die uitgeverij. En zonder de foto's uit de Californische Cuyama-vallei wordt het boek al te zeer verminkt.

Chris Herschdorfer van Bosch & Keuning kreeg deze zomer het bericht dat de vertaalrechten van het boek nog altijd niet waren verkocht. ``Bovendien waren veel mensen op vakantie, waardoor wij de rechten vrij eenvoudig hebben kunnen binnenhalen.'' De uitgeverij betaalde enkele tienduizenden guldens voor de potentiële bestseller.

Volgens Herschdorfer past Shy Boy uitstekend in het fonds van Bosch & Keuning, dat ook andere paardenboeken bevat. ``Het is veel meer dan het vorige boek een praktijkboek. Hier hebben ook echte paardrijders iets aan. Het gaat er voor een belangrijk deel over hoe je kunt communiceren met een paard zonder het eerst te breken. Het is meer down to earth dan Roberts' eerste boek.''

Wat Herschdorfer betreft zullen ook volgende boeken van Roberts bij hem verschijnen. ``Het is in de Nederlandse uitgeverswereld nog altijd niet de gewoonte om elkaars auteurs weg te kapen, dus ik neem aan dat wij zijn volgende boek ook aangeboden zullen krijgen. Al hangt natuurlijk veel af van de resultaten die we nu boeken.''

Arbeiderspers vertaalt complete Pessoa

De Arbeiderspers gaat al het werk van de Portugese schrijver Fernando Pessoa (1888-1935) uitgeven. Dat is directeur Ronald Dietz in Lissabon overeengekomen met uitgeverij Assirio & Alvim, die voor de erven Pessoa de wereldrechten op het werk beheert.

Met de overeenkomst heeft de uitgeverij een dreigend conflict met de Portugezen voorkomen. Voor het vijftal Pessoa-boeken dat de uitgeverij tot nu toe publiceerde waren nooit auteursrechten betaald omdat Pessoa bij de verschijning ervan al vijftig jaar dood was. Inmiddels is die grens opgetrokken tot zeventig jaar, zodat de Portugese uitgever zich bij de Arbeiderspers meldde. ``Nadat wij ons ervan hadden vergewist dat die claim gegrond was, ben ik met naar Lissabon gegaan om goede afspraken te maken. Met Gerrit Komrij, want die spreekt beter Portugees dan ik'', zegt Dietz. De reis leverde de Nederlandse rechten voor het hele werk van Pessoa op.

Assirio & Alvim werkt momenteel aan een volledige uitgave van Pessoa's werk. Dat is een langlopend project, want de schrijver liet onder andere een hutkoffer vol onuitgegeven teksten na. Daarin zat onder meer het manuscript van Het boek der rusteloosheid, waaruit een bloemlezing werd gepubliceerd in de reeks Privé-domein. Die editie mag van de Portugezen in de handel blijven tot hij door een volledige uitgave is vervangen. Nieuwe uitgaven zullen steeds die van Assirio & Alvim volgen. Volgend jaar verschijnt een vertaling van A Educacao do Estóico (De leerjaren van de stoïcijn) in een vertaling van August Willemsen en een door Pessoa in het Engels geschreven boek over zijn woonplaats Lissabon.