Nederland blijft achter in elektronische handel

Op het gebied van elektronische handel loopt Nederland flink achter bij de andere Europese landen. Europa scoort op zijn beurt laag in vergelijking met de Verenigde Staten, maar is hard bezig met een inhaalslag. Dat blijkt uit het vandaag in Parijs gepresenteerde onderzoek `eEurope takes off' van Andersen Consulting. Het onderzoek is ingesteld onder 350 topmanagers in Europa en 60 in de Verenigde Staten.

De wereldwijde elektronische handelsmarkt is volgens het onderzoek het afgelopen jaar verdubbeld in waarde naar 111 miljard dollar (ruim 230 miljard gulden). Het grootste deel daarvan bestaat uit zogeheten business-to-business: bedrijven die niet gericht zijn op particuliere consumenten maar op andere ondernemingen. In het jaar 2002 verwachten Europese bedrijven ruim de helft te halen van de omzet van Amerikaanse bedrijven in elektronische handel. Nu is dat nog 10 procent.

Steeds meer Europese ondernemers hebben hoge verwachtingen van elektronische handel, terwijl Nederlanders nog enigszins sceptisch blijven. Nederlandse ondernemers maken 10 tot 15 procent minder gebruik van Internet dan hun Europese collega's. Ze zeggen zich zorgen te maken over het gebrek aan kennis en cultuur binnen het bedrijf om Internethandel succesvol te kunnen ontwikkelen.

,,De structuur van de organisatie moet aangepast worden'', zegt partner P.P. Kissels van de Nederlandse vestiging van Andersen Consulting in Amsterdam in een gesprek. ,,Snelheid en flexibiliteit zijn daarbij de belangrijkste voorwaarden, omdat cycli die in de traditionele zakenwereld een jaar of twee duren, gelijk staan aan drie maanden in elektronische handel. Om dit te bewerkstelligen is veel geld, energie en vooral een cultuuromslag nodig. Wat nu typerend is in Nederland, is het haasje-over-effect, waarbij iedere periode verschillen in voorsprong tussen de instellingen te zien zijn.''

Als voorbeeld noemt Kissels de Rabobank, die tot voor kort voor liep op het gebied van effectentransacties. Maar sinds enige tijd geeft ABN Amro particulieren de mogelijkheid via Internet effectenorders te plaatsen, waarmee zij nu voorop lopen. ,,De banken volgen elkaar op de voet. Een voorsprong is geen reden meer om een fles champagne open te trekken, omdat die slechts enkele maanden duurt.''

Hoewel meer dan de helft van de Nederlandse ondernemers zegt plannen te hebben om van het web gebruik te maken, geloven ze minder dan hun buitenlandse collega's in de fundamentele veranderingen die elektronische handel teweeg zal brengen. Nederland loopt achter op Duitsland, Groot-Brittannië en de Scandinavische landen, maar is een stap voor op de Zuid-Europese landen.

Volgens de onderzoekers van het rapport is de Nederlandse afwachtendheid zorgwekkend te noemen voor een land dat ,,een open handelsomgeving heeft en dus kwetsbaar is voor competitie van buitenaf''. ,,We zijn fast followers op veel terreinen, dus ook op dit gebied'', constateert Kissels. ,,Eerst kijken we hoe anderen het doen, om er vervolgens razendsnel op in te springen en de ontwikkelingen te volgen. Het is een mentale kwestie die langzaam verandert. E-commerce was eerst een speeltje, nu zien ook Nederlandse ondernemers dat het consolideert. Managers zijn zich er pas sinds kort van bewust dat elektronische handel een blijvend verschijnsel is.''

De Internetgebruikers breken meer dan de helft van alle zakelijke transacties af, doordat ze vragen hebben, of omdat de handelingen te veel tijd in beslag nemen. Het elektronische bedrijf moet alle diensten, van leverancier tot aan de deur van de klant, beter op elkaar afstemmen, zo adviseren de onderzoekers.

Kissels ziet een grote toekomst voor de Internethandel die niet meer vanuit producten, maar vanuit de intenties van klanten denkt, waarbij meerdere kanalen en industrieën zullen moeten samenwerken. ,,Het is gebaseerd op life events, zoals familie, wonen, of vakantie. De klant koopt bijvoorbeeld een auto, waarop belasting, financiering en verzekering direct kunnen aansluiten.'' Een site als family.com bestaat al, waarbij de consument zijn eigen route kiest via de sectoren bank, verzekering, auto's, sport, reizen en kinderen.