Een luchtig ameublementje

Steeds meer ontwerpers buigen zich over `ecodesign'. Ze gebruiken duurzame materialen, energiezuinige technieken en recyclebare constructies. Sinds daar speciale prijzen en subsidies mee te winnen zijn, worden er heel wat leuke ideetjes gerealiseerd, van verpakkingen van turfmolm tot meubels van houtafval.

Het scheelt allemaal wel iets, maar in de praktijk zet het rendement van de meeste zogenaamde eco-ontwerpen niet echt veel zoden aan de dijk. Behalve wanneer iemand met een goed doordacht product komt en dat ook nog op grote schaal weet te slijten. Zoals de Zweedse ontwerper Jan Dranger met zijn opblaasmeubels nieuwe stijl.

Het idee om meubels met lucht te vullen is al meer dan een eeuw oud. Het is ook een aantrekkelijk idee: meubels, gevuld met lucht, vergen weinig constructiemateriaal, zijn licht en dus gemakkelijk hanteerbaar. Daarbij vragen ze `leeg' relatief weinig verpakking en geringe opslag- en transportruimte. De grote struikelblokken waren echter altijd duurzaamheid en uiterlijk: behalve dat de hippe design-opblaasstoelen uit de jaren zestig na een jaar al lek waren, was de eigenaar ze dan meestal ook wel zat. Vandaar dat opblaasmeubilair steeds snel nadat het opdook weer verdween.

Het kostte Dranger vijfentwintig jaar experimenteren met chemische samenstellingen en onderhandelen met financiers om alle problemen te overwinnen, meldde hij onlangs tijdens een presentatie van duurzame ontwerpen in het Vormgevingsinstituut in Amsterdam. Overtuigd van de levensvatbaarheid van zijn voornemen om materiaal- en energieverbruik terug te dringen door een goedkoop en licht alternatief te bieden voor het meest gangbare, kwetsbare en materiaalverslindende huis-, tuin- en keukenmeubilair, bleef hij doorgaan. Met succes: zijn banken, bedden en fauteuils, in tijdloos hoekig, neutraal ontwerp en bekleed met afneembare warmrode, oranje, jeansblauwe of nepgorillabonten hoezen, zijn nu wereldwijd verkrijgbaar en tegen lage prijzen. In Azië kocht Mitsubishi het patent, voor de rest van de wereld sloot Dranger een overeenkomst met IKEA.

De productie vergt vijftien procent van het voor traditionele bedden en banken benodigde materiaal, opslag en verpakking slechts tien procent. De luchtkussens zijn zo degelijk dat IKEA tien jaar garantie aandurft en zijn volledig recyclebaar.

Maar minstens zo belangrijk zijn uiterlijk en `zit' van de meubels. De flexibele vorm `zet' zich aangenaam naar het lichaam. De meubelserie is inmiddels met verschillende prijzen bekroond, waaronder de iF Ecology Design Award 1999 van het prestigieuze Industrie Forum Design Hannover.

Dranger, naar eigen zeggen nog het meest trots op het feit dat hij IKEA zover kreeg om wasbare overtrekken te maken, werkt nu aan een energiezuiniger verpakking. Hij hoopt dat als de verwijderingsbijdrage op meubilair wordt ingevoerd, dit de verkoop van zijn lichtgewicht ontwerpen eens te meer zal bevorderen.

IKEA a.i.r. is verkrijgbaar bij de vestigingen Utrecht, Amsterdam

en Delft.

Op de website van O2, platform voor duurzaam ontwerpen, staat een interview met Jan Dranger: www.o2.nl.