Vakbeweging is er ook voor idealen

In NRC Handelsblad van 27 augustus jl. zegt hoofd Arbeid van de FNV, Cor Inja, dat de vakbeweging zich moet concentreren op het maken van afspraken over arbeidsvoorwaarden voor de werkenden, en zich niet teveel bezig houden met zaken als scholing van werklozen, het werven van groepen die buiten het arbeidsproces staan, het bestrijden van armoede of het beschermen van het milieu. Ik verzet mij zeer tegen deze gedachte. De vakbeweging is meer dan alleen een loonfabriek. De FNV is een brede maatschappelijke beweging, voor werkenden èn werkzoekenden. Om invulling te geven aan deze solidariteit, moet de vakbeweging ook haar krachtigste instrument, de CAO, inzetten.

Door te pleiten voor een terugkeer naar de kernactiviteiten, wekt Inja de indruk dat er nu teveel in de marge wordt gewerkt. Alsof de vakbeweging zich nu teveel bezig houdt met onderhandelen ten behoeve van bijvoorbeeld langdurig werklozen en minderheden. Was het maar waar! De dit jaar afgesloten CAO's bevatten maar heel beperkt afspraken om bijvoorbeeld langdurig werklozen werkervaring te laten opdoen. Ook het aantal afspraken om minderheden of arbeidsgehandicapten in dienst te nemen is beperkt. De suggestie dat we nu teveel doen, is zeer misleidend.

Eigenlijk ligt het omgekeerde pleidooi meer voor de hand. De arbeidsmarkt van nu kenmerkt zich door ontgroening, vergrijzing en tekorten op deelmarkten. Sectoren of bedrijfstakken zouden juist in CAO's de brug kunnen slaan naar de mensen die buiten het arbeidsproces staan. Het onbenutte arbeidspotentieel in Nederland bevat nog ruim 1,5 miljoen mensen! Waarom zou je in CAO's niet de voorwaarden scheppen voor een verhoogde arbeidsparticipatie. Met opleidingsplannen, werkervaringstrajecten, arbeid en zorg-arrangementen kunnen knelpunten op de arbeidsmarkt juist te lijf worden gegaan.

De vakbeweging is van oudsher een beweging met brede maatschappelijke doelstellingen. Inja gaat met zijn pleidooi voor directe belangenbehartiging geheel voorbij aan de identiteit van zijn organisatie. Deze identiteit bestaat ook uit visies en idealen over de richting waarin de samenleving moet veranderen.

Inja vergeet dat er ook werkenden zijn die te maken hebben met vormen van armoede. Dit betreft de mensen met een inkomen op of vlak boven het minimumloon. Ik kies ervoor de solidariteit tussen werkenden en niet-werkenden in de CAO's tot uiting te laten komen. Een brede maatschappelijk vakbeweging kiest niet tussen poen en idealen; zij zorgt juist voor een goede balans hiertussen.

Guus van Huygevoort is vice-voorzitter van de bij de FNV aangesloten vakbond AbvaKabo.

    • Guus van Huygevoort