Twist over sponsorgelden EK 2000

Acht steden in Nederland en België weigeren een 'wurgcontract' van sponsoringbureau ISL over een contract voor het Europees voetbal in 2000

Morgen komen ze in Arnhem nog maar eens bij elkaar, de acht steden waar volgend jaar juni de wedstrijden voor het Europees Kampioenschap voetbal worden gespeeld. Niet om te praten over veiligheidsmaatregelen of kaartverkoop, maar om te praten over geld en contracten. Want er zijn problemen.

Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven, Arnhem, Luik, Charleroi, Brussel en Brugge zijn in aanvaring gekomen met het sportsponseringbureau ISL (International Sports & Leisure, in Luzern). ISL heeft voor tweehonderd miljoen gulden de sponsorrechten van het EK 2000 gekocht van de UEFA, de Europese voetbalbond. ISL verkoopt die rechten door aan grote sponsoren. Mastercard, Carlsberg en Coca-Cola hebben al getekend. Voor de vijfentwintig miljoen gulden die zij betalen garandeert ISL exclusiviteit. ,,Wereldwijd en binnen ieders productcategorie'', zo stelt ISL. Dus geen Heineken-reclame naast Carlsberg, en geen Pepsi in de buurt van Coca-Cola. En dat niet alleen ín het stadion, maar ook in de verre omtrek. ISL eist dat van de steden en daar schuilt het probleem.

De acht speelsteden in Nederland en België voelen daar niets voor. Ze hebben, in de woorden van Dieter Dewulf, projectleider in Brugge, ,,juridische, praktische én financiële bezwaren''. Juridisch omdat het in strijd is met het mededingingsrecht om bedrijven uit te sluiten. Praktisch omdat de steden zich niet door de hoofdsponsoren willen laten kapittelen. Waarom zouden zij niet een evenement mogen organiseren dat ze van belang achten, simpelweg omdat de hoofdsponsor van Euro 2000 er het `commerciële belang' niet van inziet? ,,Dat is in strijd met het behoorlijk bestuur'', zegt Dewulf. En financiële bezwaren omdat het opgeven van allerlei rechten niet wordt gecompenseerd met een fiks bedrag.

,,Het probleem is ontstaan door onzorgvuldigheid van ISL'', zegt Frank van den Wall Bake, een expert op het gebied van sportsponsering. ,,ISL heeft de prijs van de sponsorpakketten met meer dan honderd procent verhoogd. Daar moesten ze iets tegenover stellen. Dus hebben ze exclusiviteit in de steden beloofd, zonder dat eerst af te stemmen met de steden zelf. Dat is een blamage voor het vak en het ruikt naar misplaatste arrogantie van ISL.'' Exclusiviteit is hét verkoopargument van ISL. ,,Er gaat veel geld in om en de sponsors mogen waar voor hun geld verwachten'', zei ISL-vice-directeur Glen Kirton onlangs tegen de Wall Street Journal. ,,Daarom moeten we de sponsoring exclusief houden.'' Het eerste ,,wurgcontract'' van ISL werd vrijwel direct door de steden verworpen. Ook een alternatief contract leidde tot niets. Een door de steden zelf opgestelde overeenkomst verdween afgelopen maandag ook van tafel tijdens een overleg tussen enerzijds de UEFA en ISL en de steden anderzijds. ISL en UEFA gingen niet akkoord en de steden konden er samen ook niet uitkomen. De Amsterdamse wethouder Harry Groen (Sport), aanwezig bij het overleg: ,,We hebben gestreefd naar een paraplu-contract voor de acht steden, maar de situatie verschilt te veel. Dus hebben we gezegd: we agree to disagree.'' Elke stad zal apart met ISL gaan onderhandelen over evenementen en sponsorrechten.

De Euro 2000-steden willen meer vrijheid. ,,We zwichten niet voor het kapitaal'', laat de gemeente Eindhoven weten. Een café dat gesponsord wordt door een ander biermerk zou volgens ISL moeten worden afgeplakt. Kan niet, vindt Eindhoven, dat schadeclaims vreest. ISL moet, stellen de steden, begrijpen dat zij vast zitten aan contracten met bedrijven die geen officiële hoofdsponsor zijn. Ze kunnen ook niet zomaar evenementen verbieden omdat de hoofdsponsors dat wensen. Rotterdam heeft tachtig evenementen in petto. ,,Als de hoofdsponsors geen belangstelling hebben voor een evenement, dan zoeken we andere sponsors uit het regionale bedrijfsleven'', zegt Wim Noordzij, projectleider EK voor de gemeente Rotterdam.

Anderzijds wil Rotterdam de hoofdsponsors ook niet provoceren. Noordzij: ,,Ik snap best dat een sponsor die miljoenen op tafel legt, daarvoor iets terug wil zien. Ik ga niet met concurrerende merken in zee. We gaan natuurlijk niet een dag voor de finale met Nike een voetbaltournooi organiseren naast het Feyenoordstadion terwijl je weet dat Adidas hoofdsponsor is.'' Groen is het daarmee volledig eens.

Ook hebben Rotterdam en Amsterdam begrip voor de eis dat bij niet-officiële evenementen de naam van Euro2000, het logo en de mascotte `Benelucky' niet getoond mogen worden. Een door Amstel gesponsord evenement in Rotterdam gaat door, ondanks eventuele bezwaren van biermerk Carlsberg. Het zal nadrukkelijk worden gepresenteerd als onderdeel van het voetbalfeest. Maar zonder de naam van EK2000, logo en Benelucky.

Het is niet verstandig van de steden om apart met ISL te gaan onderhandelen, vindt Van den Wall Bake. ,,Collectief sta je sterker. Maar een paar steden denken misschien dat ze er zelf een goede deal uit kunnen halen. Dat is het ikke ikke en de rest kan stikke. Maar vervolgens zegt ISL: `We zijn er met Rotterdam ook uitgekomen'. Dan wordt het voor de andere steden moeilijk hun poot stijf te houden.'' Is Groen het daarmee eens? ,,Nee hoor, helemaal niet. We zorgen wel dat we niet tegen elkaar worden uitgespeeld.''