Rusland gruwelt bij folter-tv

Westerse tv-verslaggevers in Moskou krijgen het regelmatig aangeboden: bibberig videomateriaal uit de folterkamers van Tsjetsjeense ontvoerders. Prijs: nader overeen te komen. Meestal zijn de opnames te gruwelijk voor vertoning, zoals de band van de onthoofding van vier telecom-experts uit Australië en Nieuw-Zeeland, wier hoofden eind vorig jaar op een wit laken langs een snelweg zijn gevonden.

De Russische televisie is minder terughoudend, vooral nu bendes gewapende moslims uit Tsjetsjenië zondag opnieuw het naburige Dagestan zijn binnengevallen. Gisteravond vertoonde het late tv-nieuws een selectie van de videoboodschappen die Tsjetsjeense kidnappers opsturen aan familieleden van hun prooi. ,,Alsjeblieft, papa, mama, verzamel het geld, ik weet niet hoe maar koop me vrij'', zegt een Russische soldaat. ,,Hand ophouden!'' gebiedt zijn ontvoerder. Er verschijnt een pistool in beeld en pats! de jongen mist twee vingers.

Sinds Tsjetsjenie zich na een bloedige oorlog in 1996 ontworstelde aan het gezag van Moskou, waren er ruim duizend ontvoeringen van hulpverleners, zakenlieden, journalisten, missionarissen, grenssoldaten en zelfs peuters. Zij worden tot ver buiten de Tsjetsjeense grenzen geroofd ten behoeve van de gijzelindustrie. Met de miljoenen dollars aan losgeld zou de heilige oorlog in Dagestan worden gefinancierd.

Onder Russen leeft geen greintje begrip voor de fundamentalisten, die sinds vorig jaar op de pleinen van Grozny executies voltrekken volgens de sjaria, de islamitische wetgeving. Ook die worden regelmatig in Rusland uitgezonden, maar halen het in gruwelijkheid niet bij de gisteren vertoonde beelden. Daarop was te zien hoe twee kermende, uitgehongerde mannen in een kelder met een gloeiende staaf werden bewerkt.

Het lijkt erop dat de Russen geen gelegenheid onbenut willen laten in de propagandaoorlog. Toch hebben de harde beelden ook een averechts effect. ,,Moeders betalen steeds vaker smeergeld om hun zonen uit dienst te houden'', zegt een Moskouse internist. Zijn vrouw heeft de afgelopen nacht gedroomd van de oude Russische man in een boomgaard. ,,Wat mij straks overkomt, zal ook het lot zijn van de anderen als er niet snel geld op tafel komt'', verklaarde hij voor het thuisfront. Zijn ontvoerder slachtten hem daarna af met een bijl.