Oud werk overtuigt bij Het Nationale Ballet

Het Nationale Ballet opent het nieuwe seizoen met twee sterke, goed gedanste programma's. Het is een uitstekend idee om William Forsythe's zes jaar geleden ingestudeerde Artifact opnieuw te programmeren. Het huidige dansersbestand heeft een duidelijke affiniteit met Forsythe's virtuoze, op de klassieke ballettechniek geënte bewegingsmateriaal met zijn uitvergrote poses, extreem uitgerekte beenlijnen, uit het lood hangende lichamen en ruime, zwaaiende armvoering.

Forsythe's prikkelende, vaak provocerende visie op de eigentijdse danskunst houdt ook het publiek flink bij de les. Op het Internationale Festival in Edinburgh, waar Het Nationale Ballet deze zomer te gast was, oogstte de groep veel succes met Artifact. In de eerste Amsterdamse voorstelling daarvan was voor mij Sofiane Sylve de absolute ster. Niet alleen om de fabuleuze danstechnische dingen die ze laat zien, maar vooral door de expressiviteit die ze in haar dansen legt en de interactie die ze tussen haar en haar partner (Gaël Lambiotte) weet op te bouwen binnen een abstracte choreografie.

Direct na deze voorstelling bracht Het Nationale Ballet een tweede programma uit met als thema de muziek van Ludwig van Beethoven. De hoofdmoot daarin bestaat uit waardevolle reprises: Adagio Hammerklavier (1973) van Hans van Manen en de in 1986 gemaakte 7de Symfonie van Toer van Schayk. Na 26 jaar heeft Adagio Hammerklavier nog niets van zijn oorspronkelijke impact verloren – het is en blijft een tijdloos meesterwerk van schoonheid en eenvoud. De huidige uitvoerenden zijn danstechnisch bijna perfect te noemen, maar ze missen die intense onderlinge verbondenheid en de dans-zielsverwantschap met de choreografie die de interpretatie van de oorspronkelijke drie paren zo onvergetelijk maakte. Gaël Lambiotte en Wim Broeckx treffen het meest de ware Van Manen-snaar.

Plezierig is ook het weerzien met de hartstochtelijk gedanste 7de Symfonie van Toer van Schayk, met zijn overvloed aan vitaliteit, gedrevenheid en dansdrift. De wereldpremière Adagio van de Chinese choreograaf Xinpeng Wang stak bleekjes af tegenover de twee `oude' Nederlandse choreografieën. Ook Wang gebruikte muziek van Beethoven (het Adagio uit de 9de symfonie), maar een herkenbaar verband met die muziek heeft de choreografie nauwelijks. Het is allemaal heel braafjes en weinig spiritueel, ondanks alle verheven bedoelingen van liefde, vriendschap en hoop op een nieuwe wereld waar het programmaboekje van spreekt.

Wangs danstaal toont zeker een gedegen ambachtelijkheid, maar lijkt toch vooral bedoeld om de grote fysieke capaciteiten van de tien fraai dansende uitvoerenden te belichten en Wangs eigen formalistische, klassieke scholing te doorbreken met in het Westen ontdekte nieuwe dansvormen. Zijn choreografie ziet er daardoor geforceerd hedendaags uit, terwijl er van een interessante eigen signatuur geen sprake is. Adagio wordt geen blijvertje, denk ik.

Gezelschap: Het Nationale Ballet. Nieuw werk: `Adagio', choreografie: Xinpeng Wang, muziek: L. van Beethoven, decor: Yong Jie Cai, kostuums: Netty de Swardt. Reprises: `Artifact' van William Forsythe; `Adagio Hammerklavier' van Hans van Manen; `7de Symfonie' van Toer van Schayk. Gezien: 6, 7/9 Muziektheater Amsterdam. Inl: (020) 5518225.