Gebrek aan zelfvertrouwen breekt volleyballers op

Het Nederlandse volleybalteam werd op de openingsdag van het Europees kampioenschap trots aangekondigd. Dat de olympische kampioen in Oostenrijk kwam spelen, was toch wel heel bijzonder. Maar het Oranje van nu lijkt in weinig meer op de gouden ploeg van Atlanta. Er heerst vooral een groot gebrek aan zelfvertrouwen. Vandaar dat er gisteravond met 3-0 van middenmoter Frankrijk werd verloren. Ook bondscoach Toon Gerbrands begreep het na afloop niet zo goed meer. ,,De Fransen waren bezig met punten te maken, wij met geen fouten maken. Dat is een groot verschil in de bovenkamer.''

Peter Blangé, de ervaren spelverdeler, was weer terug, maar Nederland verloor toch voor het eerst in tien jaar van Frankrijk. De Fransen, niet eens aanwezig bij het laatste WK, hadden ergens in 1990 hun laatste setje gepakt tegen Oranje. Nu wonnen ze gisteravond in Wiener Neustadt ineens met 3-0. ,,Die verhalen dat het met Blangé wel weer zou gaan lukken, zijn leuk en aardig'', zei Blangé zelf na de ontluisterende nederlaag. ,,Maar zo werkt het natuurlijk niet. Om te winnen, heb je een heel team nodig, zes man.''

En lang niet iedereen was tegen Frankrijk in goede doen. De tweede middenman, eerst Mike van de Goor en daarna Sander Olsthoorn, kwam gewoon niveau te kort en Reinder Nummerdor liet zich deze keer te weinig gelden, maar de grootste dissonant was Richard Schuil. De aanvaller faalde flink en kwam veel te vaak niet langs het Franse blok. Schuil werd er moedeloos van, het lukte hem gewoon niet. Toch overwoog Gerbrands niet om stand-in Martijn Dieleman in te zetten. De coach wilde de druk niet bij de jonge reserve leggen. Misschien had Gerbrands het gezien de mentale staat waarin Schuil verkeerde beter wel kunnen proberen.

De dreun van de nederlaag kwam gisteravond hard aan. Aanvoerder Bas van de Goor vertelde na de wedstrijd dat hij ,,liep te duizelen''. Het voelde net aan of hij ,,een knal voor zijn kop'' had gekregen. De volleyballers hadden gedacht dat ze met Blangé in de gelederen na lange tijd weer een winnende ploeg zouden zijn. Ze hadden in Australië ook zeven wedstrijden gewonnen. Dat zorgde voor vertrouwen, maar bij het EK in Oostenrijk zou het er pas echt om gaan. De afgelopen drie weken hadden ze alleen maar getraind en geen oefenpartijen meer gespeeld. Het kon de reden zijn dat Nederland tegen Frankrijk moeizaam uit de startblokken kwam. Er werden te weinig blokpunten gewonnen en de opslagen waren te makkelijk voor de tegenstander.

Het verlies in de eerste set, 26-24, had een incident kunnen zijn. Want in de tweede set leek Nederland in zijn ritme te komen. Er werd een voorsprong van liefst vijf punten (10-5, 11-6) genomen. Maar bij 17-17 stond het weer gelijk. Daarna kwam Nederland nogmaals ruim voor, 22-19, maar ook dat was nog steeds niet genoeg voor de winst. Met name Schuil verspeelde in die slotfase een aantal punten en uitblinker Guido Görtzen, bij vlagen subliem, kon niet alles meer rechttrekken. Met 27-25 kwam Frankrijk op 2-0.

De derde set ging weer gelijk op. Blangé speelde Schuil nog maar sporadisch aan en dat pakte behoorlijk uit. De Fries kreeg weer een beetje vat op de ballen en maakte toch nog drie punten. Uiteindelijk kreeg Nederland vier setpunten, maar wist die tijdens het spannende einde niet te maken. Bij de Fransen was het bij de derde keer wel raak: 30-28 en 3-0. Het is de laatste maanden typerend voor de Nederlandse ploeg dat vaak in de slotfase van een set nog een voorsprong uit handen wordt gegeven.

Door de grote nederlaag tegen Frankrijk wankelt de titelhouder, die twee jaar geleden tijdens het hele EK slechts één set afstond. Zelfs al zouden de twee resterende poulewedstrijden tegen Tsjechië (vandaag) en Joegoslavië (morgen) worden gewonnen, dan is Nederland toch nog kansloos op setgemiddelde. Het dreigt dus een trieste rentree van Blangé te worden. ,,Ik wist van tevoren waaraan ik begon'', zei de veteraan gisteravond. ,,Ik geef ook niet op. Of we verzuipen met z'n allen, of we maken er nog wat van.''

Als Nederland voor het eerst sinds 1987 bij het EK niet bij eerste vier eindigt, hoeft dat nog steeds niet desastreus te zijn. Dan plaatst de ploeg zich weliswaar niet automatisch voor het olympische kwalificatietoernooi in Japan, maar de kans is groot dat Oranje wel een wildcard krijgt. De vraag is echter of Nederland de strijd met de andere landen dan wel aankan.

Misschien dat oudgedienden als Henk-Jan Held (tweede middenman) en Olof van der Meulen (concurrent van Schuil) de ploeg nog van een impuls kunnen voorzien. Maar de twee hebben nu nog geen zin in een terugkeer en als ze dat volgend jaar voor Sydney wel zouden hebben, kan het te laat zijn.

Gerbrands zei gisteravond nog vol vertrouwen te zijn, omdat ,,we nog steeds hele goede spelers hebben''. De bondscoach vond ook niet dat hem zelf iets te verwijten viel voor de nederlaag tegen Frankrijk. ,,Als TVN (Top Volleybal Nederland, red.) een coach weet te vinden, die deze ploeg op dit moment drie plaatsen hoger kan brengen, moeten ze hem meteen aanstellen.''