`Holy Smoke is een film die durft'

Zes jaar na het succes van The Piano maakte regisseuse Jane Campion opnieuw een film met Harvey Keitel. Beiden kwamen deze week naar het filmfestival van Venetië om Holy Smoke te promoten. ,,Keitel wilde nog verder gaan dan in The Piano'', zegt Campion.

Op de affiches voor Holy Smoke, de nieuwe film van Jane Campion, staan twee portretjes van de Amerikaanse acteur Harvey Keitel met als onderschrift `before' en `after'. Op de eerste foto heeft hij zwart geverfd haar en blikt hij zelfverzekerd de wereld in, op de tweede foto zijn zijn lippen gestift en gaat hij gekleed in een rode jurk.

Campion en Keitel werkten eerder samen in The Piano (1993). ,,Keitel heeft me vaak gevraagd om weer een film met hem te maken. Hij wilde nog verder gaan dan in The Piano'', zegt Jane Campion (Wellington, Nieuw Zeeland, 1954) tijdens een bijeenkomst met de pers op het terras van Hotel Des Bains in Venetië. Verder gaat het inderdaad in Holy Smoke, de eerste film van Campion, sinds haar debuut Sweetie, die in het heden speelt. Holy Smoke gaat door tot op het punt waar moed overmoed wordt en de exploratie van seksualiteit en macht niet meer bewonderenswaardig is, maar bespottelijk.

Keitel speelt in Holy Smoke, dat Campion samen met haar zus Jane schreef, PJ Waters, een Amerikaanse deprogrammeur van sekteleden die naar Australië reist om de jonge Ruth, die in India in de handen van een goeroe is gevallen, weer tot een gewoon lid van haar familie te maken. Gesprekken over spiritualiteit stokken al snel als de mooie Ruth, gespeeld door Kate Winslet, haar lichaam in de strijd werpt en de machtsstrijd in haar voordeel weet te beslissen. PJ rent haar in zijn rode jurk achterna door de rode woestijn van Australië en smeekt om een huwelijk.

,,Ruth schaamt zich over wat ze doet om te winnen. Maar het verlangen om te domineren is heel menselijk'', zegt Campion vanachter haar zonnebril. ,,Uiteindelijk ziet ze dat die overwinning slechts schijn is. Belangrijker is dat ze werkelijk met iemand in contact is gekomen, iemand die niet terugschrok voor intimiteit.'' Het karakter van Keitel ontwikkelt zich van een macho die in de jaren zeventig is blijven steken tot een lieverd met een baby op zijn rug. ,,PJ Waters denkt dat hij een held is, hij is zelfverzekerd, een ladies' man die ervan overtuigd is dat hij elk probleem aankan'', zegt de regisseuse. Campion geeft hem in Holy Smoke zijn vet, maar uiteindelijk is PJ in haar ogen toch een held. ,,Het verschil tussen helden en gewone mensen ligt in hun mentaliteit. PJ durft zich kwetsbaar op te stellen.'' Campion wipt haar zonnebril even op en de twee mannelijke journalisten in het gezelschap spreken snel hun bereidheid tot verandering uit. ,,Misschien moet ik rode-jurk-workshops gaan geven'', grapt Campion. Op de vraag of ze een echte feministe is, antwoordt de regisseuse ,,nee – een travestiet''.

Campion, die zichzelf omschrijft als een kruising tussen een humanist en een boeddhist, wenst ook de zoektocht van de moderne mens naar spiritualiteit zowel niet als wel serieus te nemen. ,,Ruths bekering tot de goeroe heb ik weergegeven zoals ze dat in Hollywood zouden doen, om aan te geven dat hier geen sprake is van werkelijke verlichting. Maar ik laat Ruth wel serieus aan haar familie vragen waar zij dan in geloven. Mensen zouden geen genoegen moeten nemen met makkelijke antwoorden op die vraag.'' Ruths familie fungeert in Holy Smoke als een conventioneel tegenwicht voor de zoekende Ruth en PJ.

Campions zonnebril helpt niet genoeg. Samen met de journalisten draagt zij de tafel waaraan we zitten naar de schaduw. ,,Holy Smoke is een film die durft'', zegt Campion als ze weer zit. ,,Ik heb er zelf veel van opgestoken.''