Zwetende bisschop

Nog nooit eerder gezien. Een zwetende bisschop in spe met op de achtergrond een adviescollege van een vicaris, een woordvoerder en een advocaat. De donkere Perzische kleedjes op tafel en dreigend gepolitoerde wandmeubels in het bisschoppelijke audiëntiezaaltje deden denken aan de tijd dat de gelovigen nog zweetten. Nu waren de rollen omgedraaid. De herder werd aan een kruisverhoor onderworpen. Had hij wel aangename en correcte standpunten? Zo niet, dan dreigde vervolging.

Mgr W. Eijk moet zijn optreden voor Kruispunt gisteravond vele malen hebben doorgeëxerceerd met sparring partners erbij. De jurist moet hebben meegeformuleerd en kon nog ingrijpen als het mis ging. Het katholieke geloof voorziet net als de meeste andere godsdiensten hel en verdoemenis voor seks tussen mannen. Zo staat het ook in de bijbel. Het moet de strekking van Eijks collegedictaat zijn geweest. Maar als dat op televisie of in een weekblad staat, kun je in de problemen komen. In de media hoort een godsdienst zich alleen van de glimlachende kant te laten zien. Zie de EO.

Eijks gezicht stond gespannen maar hij redde het. De Officier van Justitie moet zijn teleurgesteld. Geen nieuwe strafbare feiten. Eijks oplossing van het juridische dilemma: de kerk accepteert homofielen. Als zo'n homofiel nu in de problemen komt, mag de pastor hem naar een psycholoog doorverwijzen. Maar dat hoeft zeker niet. Hangt van het geval af.

Een homofiel die het geloof aanvaardt, wordt wel in de kerk geaccepteerd, verzekerde Eijk. Als hij seksueel actief is met mensen van hetzelfde geslacht, tja, dan is de kerkelijke leer duidelijk, voegde Eijk daar veelbetekenend aan toe. Hij wilde de gevolgen niet benoemen, want het strookte even niet met de vrindelijke, juridisch correcte rol voor de camera. De vervloeking van homoseks is een moraaltheologische activiteit voor besloten kring. Ik zag de grijnzende duivel zijn vuren al hoog opstoken. En ik bedacht hoe een actieve, katholieke homoseksueel door dat vooruitzicht in de problemen zou kunnen raken en dan kan dus weer dat herderlijke advies komen om met hulp van een psycholoog de verleiding te weerstaan. Maar dat hoort de homoseksueel alleen in een theologisch tête-à-tête nadat hij met hemelse praatjes naar binnen is gelokt. De scientologen doen het ook.

Ook kardinaal Simonis maakte een paar fraaie, katholieke zwenkingen. Waarom hadden de bisschoppen in hun brief niet hun steun aan Eijk uitgesproken, vroeg de interviewer. ,,Het is wel mager'', gaf Simonis toe, ,,maar de Nederlandse bisschoppen kennen de context van de uitspraken niet.'' Simonis zou die ook niet willen kennen, want dat past even niet in de herderlijke agenda.

De gewraakte passages werden slechts summier in Netwerk en Kruispunt herhaald. De kijker wordt geacht er bekend mee te zijn. Een inleidinkje van een minuut of wat waarin de context en de passages nog eens werden doorgenomen, zou nuttig zijn. Nu moest ik me tevreden stellen met verwijzingen naar ,,de uitspraken''. Er kwam ook een reeks krantenknipsels in beeld. Dat was ,,de commotie'' die daarover ontstaan was. Leuk dat zo'n Gronings Openbaar Ministerie op ,,de commotie'' kan inspelen. Ze verdienen daar wat positieve media-aandacht na de affaire Lancée. De officier van justitie zou kijken of de bisschop ,,geen haat zaait'', had hij aan de klagende homopriester Herman Verbeek beloofd.

In de jaren negentig is het raadzaam voor een priester, dominee, imam of rabbi om elke preek eerst te laten doornemen door een jurist. Het boek Leviticus moet worden aangepast aan de laatste grondwetswijzing. Herman Verbeek zei het al gisteren in Netwerk: ,,De godsdienstvrijheid is te ver doorgeschoten.'' Behalve een invalidenparkeerplaats behoeft elke kerk goedkeuring van het COC. Ergens in de negentiende eeuw is iets misgegaan. De geestelijke die geen aangename en correcte standpunten verkondigt, moet na een tv-verhoor het gevang in.

    • Maarten Huygen