Schröders SPD verliest zwaar in twee deelstaten

Gerhard Schröder, de Duitse bondskanselier, heeft gisteren bij deelstaatverkiezingen in Saarland en Brandenburg grote nederlagen moeten incasseren. In Saarland werd zijn sociaal-democratische SPD na 14 jaar verslagen door de CDU, in het Oost-Duitse Brandenburg verloor de SPD de absolute meerderheid en komt de extreem-rechtse Duitse Volksunie (DVU) voor het eerst in het parlement. Brandenburg is na Saksen-Anhalt de tweede deelstaat in de vroegere DDR waar de uiterst-rechtse DVU in de Landdag is gekozen.

,,Ik ben teleurgesteld en ook verdrietig'', zei bondskanselier Schröder gisteravond in het Willy Brandthuis (de partijcentrale) in Berlijn. De SPD is de verliezer van beide verkiezingen, gaf hij toe. ,,Maar hoeveel ook gespeculeerd mag worden over de oorzaken van het verlies, we hebben een buitengewoon hard bezuinigingsprogramma gemaakt en dat heeft geen instemming van de kiezers opgeleverd.'' Schröder onderstreepte dat de rood-groene regering ondanks de verliezen vast van plan is koers te houden en het economische programma zal doorzetten. ,,Er is geen enkel alternatief'', aldus Schröder, doelend op de bezuinigingen van 30 miljard mark en hervorming van het sociale stelsel.

De nederlaag in Saarland is het meest dramatisch voor de SPD. In de kleinste deelstaat won de CDU met lijsttrekker Peter Müller 45,5 procent van de stemmen (een winst van 7 procent) en brak daarmee de jarenlange regeringsmacht van de SPD, wat een opmerkelijk resultaat is in een regio die geldt als het hart van de Duitse arbeidersbeweging. De SPD haalde 44,4 procent van de stemmen. Na een eerdere nederlaag in Hessen begin dit jaar is de positie van de SPD in de Bondsraad danig verzwakt.

Het verlies in Saarland is vooral een klap in het gezicht van de linkervleugel van de SPD. Minister-president Reinhard Klimmt, de rechterhand van zijn voorganger Oskar Lafontaine, had zich tijdens zijn campagne opgeworpen als vertegenwoordiger van het sociale geweten van de SPD en zich scherp tegen Schröders moderniseringsplannen afgezet.

In het Oost-Duitse Brandenburg profiteerden vooral uiterst rechts (DVU) en de voormalige communisten (PDS) van het stemmenverlies van de SPD. De Duitse Volksunie kreeg 5,3 procent van de stemmen, de PDS 23,3 procent, de CDU 26,5 procent en de SPD 39,3 procent – de sociaal-democraten blijven weliswaar de grootste partij maar incasseerden een verlies van 15 procent. Minister-president Manfred Stolpe moet nu een coalitiepartner zoeken. Hij zei gisteren met zowel de CDU als de PDS te zullen praten. De kans op een rood-rode coalitie (met PDS) wordt aanzienlijk geacht. ,,Mijn hart tikt links'', zei Stolpe; verder wilde hij niets zeggen over samenwerking met de PDS, die binnen de eigen SPD zeer omstreden is.

portret Müllerpagina 4