Een zootje

Hoe lang wordt Frank Rijkaard nog gedoogd als coach van het Nederlands voetbalelftal? Waarschijnlijk tot na het EK volgend jaar. ,,Voor de echte kenners'', zei `good old' Rinus Michels zaterdag in deze krant, ,,heeft Rijkaard voldoende krediet. Helaas hebben de media geen kennis van zaken'', voegde de oude buldog er zwartgallig aan toe.

De media moeten wel een vuiltje in hun oog hebben om niet te zien dat de huidige bondscoach er een zootje van maakt. Het zijn niet eens de resultaten – tien oefenwedstrijden, eentje gewonnen – die hem verweten kunnen worden, het is zijn onvermogen een elftal te presenteren dat in wedstrijden als tegen Denemarken en België veelbelovender oogt dan tegen pakweg RKC.

Stuitender dan het gedoe op de grasmat zijn de praatjes vooraf. ,,We zijn getergd'', klonk het ook nu weer heldhaftig uit de hoek van de De Boertjes. En: ,,Dit is voor ons een cruciaal duel dat we hoe dan ook gaan winnen.'' De Belgen die pas nog op eigen veld over Finland waren gestruikeld, moest het wel dun door de broek lopen. De Ollanders stonden op scherp!

De tv-commentator van Veronica stelde al bij het eerste balcontact van Ronald de Boer vast dat het deze avond met hem wel snor zat en bleef het dramatische foutenfestival zo positief mogelijk begeleiden al moest hij een traantje wegpinken toen een onlangs tot Belg genaturaliseerde Kroaat de stand op 0-2 had gebracht. Het zijn niet alleen de coach en de spelers die geneigd zijn een tegenstander verkeerd in te schatten.

Vervelender dan alle mislukte experimenten, het chaotisch voetbal en het vaste voornemen van Rijkaard zijn contract uit te dienen, is de mentaliteit van sommige `dragende' spelers. Kluivert presteerde het nu weer de bal treiterend onder de voet te houden alvorens hem grinnikend over de doellijn te schuiven, waardoor Nederland op een 3-2 voorsprong kwam. Hij haalde zo de Belgen het bloed onder de nagels vandaan. Die domme actie leidde er mede toe dat de strijd verloederde.

Het gebrek aan discipline drukt zwaarder op de Oranje-groep dan Rijkaard en vermoedelijk ook diens assistent Johan Neeskens zich realiseren. Krachtmetingen waarin een agressieve speelstijl nodig is om een sterkere tegenstander (Brazilië) of een zwakkere (België) af te troeven, veroorzaken een vloed van gele kaarten. Daarbij is een hoofdrol weggelegd voor Edgar Davids. Te vrezen valt dat hij op het middenveld van het Nederlands elftal zowel tot een onmisbare als fatale aanjager zal uitgroeien.

Aan Rijkaard de taak een `tijdbom' als Kluivert in bedwang te houden. Of dit aspect van de coaching bij hem in goede handen is, lijkt twijfelachtig. Ogenschijnlijk is de bondscoach rustig en koel, maar achter die façade woeden de emoties. Hij is er niet de man naar om van spelers als Rijkaard en Davids keihard te eisen dat zij zichzelf onder alle omstandigheden beheersen.

Het kan haast niet anders of de met miljoenen verwende Oranje-zonen komen zichzelf bij het EK volgend jaar tegen indien zij volharden in hun superioriteitsgevoel en bij tegenslagen hun hoofd verliezen. Zoals tegen de soms zo vreselijk onhandige Belgen. Davids deed na zijn schitterende tweede doelpunt weinig anders meer dan de Zwitserse scheidsrechter bestraffend toespreken en het mocht dan ook een wonder worden genoemd dat hij niet zijn zoveelste rode kaart kreeg. Ook de weer falende Zenden reageerde zich regelmatig af op de scheidsrechter. Rijkaard gooide er langs de kant zelfs godslasteringen uit om zijn betrokkenheid bij de doldwaze derby te bewijzen.

Het zijn tekenen van machteloosheid en frustratie die aangeven dat de leiding van het Nederlands elftal het spoor bijster is. Dat de spelers al een jaar lang in de malaise delen en Bergkamp nu zelfs voor spek en bonen meedoet, is een realiteit die niet alleen het nog altijd trouwe supporterslegioen zwaar op de maag moet liggen.