Een etentje met de lezers

Gisterenavond, om 21.25 uur, nog geen vijf minuten onderweg voor de eerste editie van de nieuwe maandkrant De Koperen Ploert, gleed oprichter en hoofdredacteur Carel Helder in het schemerdonker uit en dook languit een sloot in. Het water bluste de fakkel in zijn hand en doofde zo het laatste restje licht in de avond. Maar geen van de bijna 200 aanwezige abonnees die Helder vanuit een weiland in het Noord-Hollandse Ransdorp uitwuifden zag in het voorval een slecht voorteken. `Carel is betrouwbaar', benadrukten ze al tijdens het oprichtingsdiner, dat Helder hun zojuist in datzelfde weiland had aangeboden. En: `Als Carel je uitnodigt, dan kom je.'

En zo zat er gisteren een bonte verzameling architecten, schrijvers, cartoonisten, muzikanten, uitgevers, een voetballer, paardenfluisteraarster en een caféhouder met kinderen en honden onder de brandende zon in de wei aan lange schragen te schransen, terwijl aan de horizon de zeilboten op het IJsselmeer voorbij schoven en in de sloot af en toe een nietsvermoedende kanoër opdook, die verbaasd langs het driehonderd meter lange gezelschap gleed.

De abonnees praatten nauwelijks over de ophanden zijnde krant, waarvan ze al levenslang lid zijn geworden voor de eerste editie is verschenen. Ze waren meteen in voor het idee van Helder, die hen enige tijd geleden persoonlijk opbelde en tweehonderd keer hetzelfde verhaal afstak.

`Ik heb aan tweehonderd mensen tweehonderd gulden gevraagd', licht Helder toe. `Van de opbrengst maak ik een maandkrant, waarin ik verslag doe van mijn rondtocht door Nederland en Vlaanderen langs schrijvers, dichters, tekenaars en cartoonisten. Iedere etappe nodig ik een van hen uit een stuk mee te lopen of te fietsen. De krant heet De Koperen Ploert, verschijnt op tabloid-formaat en is rijkelijk geïllustreerd.'

Wil hij tijdens die tocht een tijdgeest vastleggen, beroemde schrijvers aan de tand voelen, het hedendaagse Nederland blootleggen? Helder maakt snel een afwerend gebaar. `Zo'n pretentie heb ik absoluut niet. Heb ik ook niet nodig. Je gaat op weg en maakt vanzelf wat mee. Dat kan ook een ontmoeting met een eigenzinnige vuurtorenwachter op Terschelling zijn.'

Helder (42) kreeg het idee voor zijn krant naar aanleiding van een krantenbericht, dat verhaalde van twee Amerikanen, die aan tweehonderd mensen tweehonderd dollar hadden gevraagd. `Van de opbrengst kochten ze een camper en een laptop op zonnecellen. Hun donateurs worden van hun avonturen onderweg door Amerika regelmatig op de hoogte gehouden. Zoiets wil ik ook, dacht ik toen.'

Helder, die ook al een klein bureautje voor literaire evenementen was begonnen, iedere eerste zondag van de maand literaire middagen in een Amsterdams café organiseert en door het land trekt met het voorleesprogramma `De honden blaffen, de karavaan trekt verder', zegde zijn baan bij het postkantoor op en begon abonnees te werven. Met die volgorde had hij al veel sympathie gewonnen.

`Wie droomt er niet van om zijn baan op te zeggen en te gaan doen waar je het meeste zin in hebt?' zegt zanger David Vos bewonderend namens alle aanwezigen. Helder blijft kalm onder de lof, zoals hij onder alles kalm blijft, alsof er niet zoveel mensen op zijn uitnodiging zijn uitgerukt, hun auto het weiland hebben ingereden, om beurten plaats nemen in de hoogwerker om het uitzicht rondom te bewonderen en de kinderen in het springkussen te laten dansen. `Iedereen die hier rondloopt, wil er iets van maken', verklaart Helder. `Daarom doe ik het ook. Ik wil een band met de abonnees hebben. De bedoeling is dat we ieder jaar iets gezamenlijks voor de abonnees organiseren. Ik hoef geen duizenden klanten te hebben en zo groot als een National Geographic te worden. Die zijn op dezelfde manier begonnen.'

De abonnees verkeerden in de veronderstelling dat ze zich voor twee jaar hadden geabonneerd, maar dat misverstand zet Helder snel recht. `De eerste tweehonderd leden zijn abonnee voor het leven geworden. Dat mijn rondje Nederland-Vlaanderen geen levenslange tocht is? Klopt. Maar we maken ook vakantienummers. Rosita Steenbeek bijvoorbeeld, ook abonnee, woont in Rome.'

Voor dit jaar staan onder anderen dichter Jean Pierre Rawie te Groningen en schrijver Levi Weemoedt te Assen op het programma.

Dan zet de koperen ploert zijn laatste, lange glimlach van de dag in. Carel Helder gaat op zoek naar zijn rugzak om in het gezelschap van tekstschrijver Peter Smit de eerste etappe te starten. Die leidt naar Texel, waar Jan Wolkers zetelt. `Hier niet aanwezig, maar wel al abonnee.'

De Koperen Ploert. Bovenover 243, 1025 JN Amsterdam. carelhelder@wxs.nl

    • Florence van Berckel