Op avontuur

In Las Vegas vergaderde het bestuur van de FIDE en het viel een journalist op dat het anders toeging dan vroeger, toen de bestuursleden discussieerden en er soms gestemd werd. Nu hield president Kirsan Iljoemzjinov een toespraak en de anderen luisterden stil.

Hij zei dat de tijd voorbij was dat de wereldschaakbond zich liet ringeloren door individuele schakers en dat de Olympiër Samaranch hem had verzekerd dat het schaken nooit door het IOC als sport erkend zou zijn als de macht van de wereldkampioenen niet gebroken was.

Samaranch heeft met God gemeen dat alle vechtersbazen beweren dat hij aan hun kant staat. Een paar maanden geleden beriep Karpov zich in zijn strijd tegen de FIDE ook al op hem.

Binnen de schaakwereld heeft Karpov geen medestanders in deze strijd. Voor Zsuzsa Polgar, die tegenwoordig Susan heet, ligt dat anders, want haar is werkelijk onrecht aangedaan. Maar er moet gezegd worden dat ook zij vreemde dingen doet.

Een tijdje geleden liet ze weten dat ze een brief had gekregen van de FIDE waaruit ze concludeerde dat de match tussen Galliamova en Xie Jun niet om het wereldkampioenschap van de vrouwen ging, maar slechts een uitdager voor een match tegen haarzelf zou aanwijzen. Echt iets voor de FIDE, dacht ik. In Kazan en in Shenyang denkt iedereen naar een match om het wereldkampioenschap te kijken, en ondertussen stuurt de FIDE een brief dat het maar een geintje is.

Maar zo was het toch niet. De brief is intussen gepubliceerd en er kan op geen enkele manier uit worden afgeleid dat de match niet om het wereldkampioenschap ging. Xie Jun heeft gewonnen, ze is wereldkampioen. In een open brief aan Susan Polgar verklaarde ze zich bereid tegen haar te spelen, als Polgar de miljoenen weet te vinden waarvan ze steeds gezegd heeft dat ze te vinden moeten zijn. Polgar heeft aangekondigd naar de rechter te gaan, Karpov schijnt dat al te hebben gedaan.

Een van de vele zomertoernooien die ernstig geschaad werden doordat de FIDE voortdurend de data van het wereldkampioenschap verschoof, was het Brits kampioenschap dat dit jaar in Scarborough gespeeld werd. Adams, Short, Speelman, Miles en Sadler konden niet meedoen, want ze moesten naar Las Vegas. Toen de FIDE suggereerde dat het Brits kampioenschap verplaatst zou kunnen worden, antwoordde de Britse schaakbond waardig dat de weken waarin het toernooi gespeeld werd al vastlagen sinds het jaar 1904.

Het was toch een sterk kampioenschap. Voor de schaakbond gaat in het Britse rijk de zon nog steeds niet onder. Het hele Gemenebest mag meedoen en dit jaar waren er schakers uit Engeland, Schotland en Wales, maar ook uit India, Bangladesh, Nigeria, Hongkong, Maleisië en zelfs uit Zwitserland, waar Joe Gallagher woont, die een dubbele nationaliteit heeft.

Een Engelsman werd kampioen, Julian Hodgson. Het was de derde keer dat hij Brits kampioen werd en het wordt hem van harte gegund. Toen hij na de laatste ronde het nabijgelegen café binnenkwam, ging er onder zijn collega's een luid applaus op.

Het had kunnen zijn omdat hij zich altijd vriendelijk en correct gedraagt. Of omdat hij een schaker is die graag nieuwe wegen bewandelt en het avontuur zoekt en wiens partijen altijd een lust voor het oog zijn. Maar het was omdat hij het hele café gratis drinken had beloofd als hij kampioen zou worden.

Een van zijn grootste avonturen beleefde hij tegen Bogdan Lalic, die uitkomt voor Kroatië. Dat land hoort niet tot het Britse Gemenebest, maar Lalic is getrouwd met een Engelse schaakster en woont al meer dan vijf jaar in Engeland.

Wit Hodgson-zwart Lalic

1. d2-d4 d7-d5 2. Lc1-g5 Deze zet doet Hodgson vaak tegen 1...Pf6. Tegen 1...d5 lijkt het een slag in de lucht, maar ook in dit geval heeft Hodgson er goede ervaringen mee. Anand niet. Die deed het in 1998 in Lausanne tegen Karpov in het beslissende vluggertje en kwam snel verloren te staan. 2...h7-h6 3. Lg5-h4 c7-c6 4. Pg1-f3 Dd8-b6 5. Dd1-c1 g7-g5 6. Lh4-g3 g5-g4 7. Pf3-e5 Db6xd4 8. c2-c4 Dit alles had Hodgson al eens in 1991 gehad tegen Ziatdinov, die hier 8...Pf6 deed. 8...Pb8-d7 9. e2-e3 Dd4-c5 10. Pb1-d2 Lf8-g7 11. Pe5-d3 Dc5-b6 12. a2-a4 Pd7-c5 13. c4xd5 Pc5xd3+ 14. Lf1xd3 Lg7xb2

In zulke chaotische stellingen voelt Hodgson zich thuis. 15. a4-a5 Db6-b4 16. Dc1-b1 Pg8-f6 17. Ta1-a4 Een kwaliteitsoffer zouden wij dit noemen, maar Hodgson denkt op een andere manier. Hij activeert zijn stukken, passieve stukken gooit hij onbekommerd als ballast overboord en aan materiaal tellen doet hij niet. 17...Db4xa4 18. Db1xb2 Da4xa5 19. d5-d6 Wit heeft twee pionnen en een kwaliteit minder, maar allerlei dreigingen. 19...Lc8-f5 Zwart laat zich meeslepen en gaat nu ook materiaal offeren, maar dat is waarschijnlijk niet verstandig. 20. e3-e4 Lf5xe4 21. Ld3xe4 Pf6xe4 22. 0-0 Niet meteen 22. Dxh8+, want na 22...Kd7 23. Dd4 Dxd2+ zou zwart met vier pionnen voor het stuk in het eindspel goede kansen hebben. 22...Pe4xg3 23. Db2xh8+ Ke8-d7 24. Dh8xa8 Pg3-e2+ 25. Kg1-h1 Da5xd2 26. d6xe7 Kd7xe7 27. Da8xb7+ Ke7-f6 28. Db7xc6+ Kf6-g7 29. Dc6-e4 Ze zijn tot rust gekomen en het is duidelijk dat wit nu beter staat. 29...h6-h5 30. De4-e5+ Kg7-g6 31. f2-f4 g4xf3 32. De5-e4+ f7-f5 33. De4-c6+ Kg6-g5 34. Dc6xf3 f5-f4 35. g2-g3 h5-h4 36. g3xf4+ Pe2xf4 37. Tf1-d1 Dd2-a5 38. Td1-g1+ Kg5-f5 39. Df3-g4+ Kf5-e4 40. Tg1-f1 Da5-d2 41. Dg4-f3+ Ke4-e5 42. h2-h3 a7-a5 43. Tf1-f2 Dd2-d4 44. Tf2-f1 Dd4-b4 45. Df3-e3+ Ke5-f5 46. Kh1-h2 a5-a4 47. Tf1-f2 Db4-e4 Aan ruil van de dames kon zwart op den duur niet ontkomen. 48. De3xe4+ Kf5xe4 49. Tf2-a2 Ke4-f5 50. Ta2xa4 Met een kwaliteit meer is het eindspel nog steeds niet zo makkelijk te winnen voor wit, omdat hij een tijd gebonden blijft aan de verdediging van zijn h-pion. 50...Kf5-g5 51. Ta4-a5+ Kg5-g6 52. Ta5-a1 Kg6-h5 53. Ta1-g1 Pf4-e6 54. Tg1-g4 Pe6-g5 55. Kh2-g2 Pg5-e6 56. Kg2-f3 Pe6-g5+ 57. Kf3-f4 Pg5xh3+ 58. Kf4-f5 Wit heeft zijn laatste pion moeten opgeven om verder te komen. Nu gaat hij het zwarte paard vangen. 58...Ph3-f2 59. Tg4-g8 Kh5-h6 60. Tg8-h8+ Kh6-g7 61. Th8xh4 Pf2-d3 62. Th4-d4 Pd3-c5 63. Td4-c4 Pc5-b3 64. Tc4-c7+ Kg7-f8 65. Tc7-c3 Pb3-d4+ 66. Kf5-e5 Pd4-b5 67. Tc3-c5 Pb5-a3 68. Ke5-d4 Kf8-e7 69. Kd4-d3 Ke7-d6 70. Tc5-a5

Zwart gaf op.